ABD’de İsrail’e askeri yardım tartışması büyüyor

ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Netanyahu’nun sözlerine atıfla, İsrail’e yönelik askeri yardımların beklenenden daha erken sonlandırılması gerektiğini savundu.

Netanyahu: ABD yardımı on yıl içinde sıfırlanabilir

Netanyahu, The Economist dergisine verdiği ve cuma günü yayımlanan mülakatta, ABD’nin İsrail’e sağladığı yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardımın önümüzdeki on yıl içinde sıfıra indirilebileceğini ifade etti. Netanyahu, derginin Genel Yayın Yönetmeni Zanny Minton Beddoes ile yaptığı söyleşide, son ABD ziyaretinde Donald Trump ile de bu konuyu görüştüğünü belirtti.

Netanyahu, İsrail ekonomisinin geldiği noktaya dikkat çekerek, “Amerika’nın yıllar boyunca sağladığı askeri yardımlar için büyük bir minnettarlık duyuyoruz. Ancak artık olgunlaştık ve ekonomimiz yakın gelecekte, kesinlikle on yıl içinde, yaklaşık bir trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaşacak” ifadelerini kullandı. Bununla birlikte, Amerikan halkının desteğini önemsemeye devam ettiğini de vurguladı.

Senatör Graham: On yıl beklemeye gerek yok

Netanyahu’nun açıklamalarına sosyal medya platformu X üzerinden yanıt veren Senatör Graham, askeri yardımların kesilmesinin hızlandırılması gerektiğini dile getirdi. Graham, paylaşımında, “Başbakan’ın söyledikleri dikkate alındığında, on yıl beklememize gerek yok” ifadelerini kullandı. Graham ayrıca, İsrail’e aktarılmayacak milyarlarca dolarlık vergi gelirinin, “dünyanın en güçlü ve en çok talep gören ordusu” olarak nitelediği ABD Silahlı Kuvvetleri’ne yönlendirilmesi gerektiğini savundu.

Mevcut anlaşma 2028’e kadar geçerli

Hâlihazırda yürürlükte olan ABD–İsrail Mutabakat Zaptı kapsamında, Washington yönetimi İsrail’e 2028 yılına kadar her yıl 3,8 milyar dolar askeri yardım sağlıyor. Bu tutar, İsrail’in toplam savunma bütçesinin yaklaşık %15’ine karşılık geliyor.

Son iki yıllık savaş sürecinde ABD’nin İsrail’e sağladığı toplam doğrudan askeri yardımın yaklaşık 32 milyar dolar seviyesine ulaştığı belirtiliyor. İlk yıl, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetiminde verilen acil desteklerin 23 milyar doları bulduğu ve İsrail’in savaş harcamalarının yaklaşık %70’ini karşıladığı ifade ediliyor. İkinci yılda ise, büyük ölçüde Trump yönetimi döneminde, yardım miktarı yıllık taahhüt edilen 3,8 milyar dolar seviyesinde kaldı.

Netanyahu’nun İran ve bölgesel mesajları

Netanyahu, mülakatta İran’daki ekonomik protestolara da değinerek, halk hareketlerine destek verdiğini ancak İsrail’in doğrudan müdahalesine gerek olmadığını savundu. “Bu, İran halkının kendi kaderini tayin edebileceği bir an olabilir. Devrimler en sağlıklısı içeriden yapılanlardır” dedi.

İran’ın İsrail’e saldırması ihtimaline ilişkin ise Netanyahu, “Eğer İran bize saldırırsa, bunun İran için çok ağır sonuçları olur. Bu kesin” ifadelerini kullandı.

Batı Şeria’daki gelişmeler ve yerleşimci şiddeti konusunda Trump’ın tutumuna ilişkin soruları ise yanıtsız bırakan Netanyahu, Abraham Anlaşmaları’nın genişlemesini beklediğini belirterek, bazı Arap liderlerin Filistin meselesine esasen kamuoyu tepkisi açısından yaklaştığını iddia etti.