gdh'de ara...

Karadeniz yeni ittifakların eşiğinde

1. resim

ABD’nin, Biden ekibinin işbaşına gelmesiyle yürürlüğe koyduğu iki cepheli Soğuk Savaş’ın bir kanadı AUKUS İttifakı ile ( ABD-İngiltere-Avustralya) Hint-Pasifik bölgesinde yürürlüğe girerken, Washington, Karadeniz’de de Rusya’yı çevrelemek için yeni ittifakın eşiğinde.

ABD 6. Filosu’nun komuta kontrol gemisi USS Mount Whitney’in 4 Kasım Perşembe günü Türk Boğazları’nı geçerek Karadeniz’e girişi bölge için başlayacak yeni dönemin önemli bir sembolü oldu.

USS Mount Whitney İstanbul Boğazı’nda

USS Mount Whitney’in Karadeniz’e girişi öncesi ve sonrasında yaşanan ve yaşanacak gelişmeler, 1946’da Türkiye’nin Atlantik kampının bir parçası olduğunu teyit eden ve Türkiye’nin Washington Büyükelçisi merhum Münir Ertegün’ün na’şını İstanbul’a getiren ABD savaş gemisi Missouri’nin ziyaretiyle neredeyse eş değer bir anlam taşıyor.

Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Münir Ertegün’ü getiren ABD’ye ait Missouri Zırhlısı

Peki 2014 yılında Kırım’ın Rusya tarafından ilhakından bu yana Karadeniz’e düzenli olarak fırkateynlerini gönderen ABD, neden bu defa en gelişmiş elektronik harp sistemlerine sahip gemisini Karadeniz’e gönderdi? Zamanlama bakımından neden bu hamle önem taşıyor?

USS Mount Whitney ile bağlantılı gelişmeler Ekim ayının üçüncü haftasında ABD Savunma Bakanı Austin’in Karadeniz’e kıyıdaş üç ülkeyi ziyaretiyle başladı.

Austin, Gürcistan-Ukrayna ve Romanya’ya yaptığı ziyaretlerde Karadeniz’in, hem ABD’nin ulusal güvenliği hem de NATO’nun doğu kanadının güvenliği açısından büyük önem taşıdığını söylerken, Rusya’nın Karadeniz’deki politikasının bölgedeki ekonomik faaliyetleri engellediğini ileri sürdü.

Nitekim aynı hafta 21–22 Ekim tarihlerinde düzenlenen NATO Savunma Bakanları toplantısında da Karadeniz’in savunmasına ilişkin yeni planların gündeme alındığına dair Reuters haber ajansı tarafından duyurulan haberlere rastlandı.

Austin’in ziyaretiyle ilgili eş zamanlı olarak İngiltere Genelkurmay Başkanı Nicholas Carter’dan da dikkat çekici bir açıklama geldi. Carter, “Karadeniz bölgesinde AUKUS tipi ittifaklar düşünülebilir” sözleriyle bölgede Rusya’ya karşı hazırlanan yeni bir yapının işaretini verdi.

USS Mount Whitney’in Karadeniz’e girişini ülkesinin medyasına değerlendiren Rusya Savunma Bakanı Şoygu ise “Karadeniz’e giriş çıkıp yapan ABD gemilerinin kendilerini test etme amacı taşıdığını, provokasyon peşinde olduklarını” ifade ederek, “ABD’nin bu faaliyetlerde yalnız olmadığının farkındayız” sözleriyle bölgedeki diğer ülkelere de mesaj verdi.

Tüm bu gelişmeler esnasında Amerika Birleşik Devletleri ile Ukrayna’nın 10 Kasım tarihinde yeni bir stratejik ortaklık anlaşması imzalayacaklarına dair haber basına yansıdı.

Gelişmeler, küresel jeopolitik mücadelede önem sırası bakımından Karadeniz’in Hint-Pasifik bölgesinin ardından ikinci sıraya yükseldiğine işaret ediyor.

Türkiye’nin yakın gelecekte Karadeniz’deki enerji kaynaklarını hayata geçirmeye hazırlandığı göz önüne alındığında USS Mount Whitney’in ziyaretinin ardından yaşanacak gelişmelere çok yönlü yaklaşımlar geliştirmesi gerektiği ihtiyacı kendisini ortaya koyuyor.