gdh'de ara...

Vurgunun tekerrürü: Thodex

1. resim

Takvimler 2018 yılının Mart ayını gösterdiğinde ülke gündemini Çiftlik Bank'ın batışıyla ilgili haberler domine ediyordu.

Çiftlik Bank, sisteme katılanların paralarının daha önce katılanlara aktarıldığı ponzi düzeni üzerine kurulu klasik bir sistemdi. Kurgulayanlar sisteme güven sağlamak için sanal dünyalarındaki oyunlarını gerçek hayata da taşımaya karar vermiş, kurdukları çiftliklerle güven pekiştirmiş, yaptıkları yatırımın karşılığını da siteme bayi açarak dahil olmak isteyenlerden aldıkları franchise ödemelerinden çıkarmışlardı.

Sistemin kurucusu Mehmet Aydın yurtdışına kaçmadan bir süre önce, sisteme yatırım yapanların ödemeleri aksamaya başlamış, mağduriyetlerle birlikte şikayet sayıları artmış, fakat herhangi bir dava süreci başlamadan sistemin kurucusu, tosuncuk lakaplı Mehmet Aydın'ın yurtdışına kaçtığı ortaya çıkmıştı.

İddialara göre Mehmet Aydın'ın Çiftlik Bank'ın YouTube hesabında tanıtımını da yaptığı, Akhisar'daki tavuk çiftliğine kurulu olan 500 adet bitcoin üretim cihazı da 12 Şubat 2018 tarihinde sökülerek, Dubai veya Uruguay'a kaçırılmıştı.

Aradan geçen 3 yıla rağmen kırmızı bültenle aranan Mehmet Aydın'ın, havalimanından çıkışını gösteren kamera kayıtları dışında net bir görüntüsüne ulaşılamadı. Bir çok söylentinin dışında hangi ülkede yaşadığına dair bir bilgiye de ulaşılabilmiş değil.

Aradan geçen 3 yıl sonra, tarih tekerrür etti dedirten bir olayla daha karşı karşıya Türkiye. Koineks Teknolojileri A.Ş'ye ait Thodex isimli kripto borsa platformunun sahibi iddia edildiği üzere 391 bin kullanıcının yatırımıyla, 2 milyar dolar gibi bir parayla ortadan kayboldu.

Kuruluş

2017 yılında kurulan yerli kripto para borsası Thodex o dönemde çekilişle Porsche gibi lüks marka araç hediyeleriyle ve ünlü isimlerin yer aldığı reklam çalışmaları ile dikkat çekti. Son olarak 2 milyon doge coin’i hediye olarak dağıtacağını duyurması tüm gözleri Thodex’e çevirdi. Şirket 4 senede 391 bini aktif yaklaşık 400 bin kullanıcıya ulaştı.

Kriz çanlarının çalmaya başlaması

Thodex yatırımcıları 19 Nisan’da "Dogecoin (DOGE) işlemlerinde kısa süreli bir bakım çalışması gerçekleştiriyoruz. Anlayışınız için teşekkür ederiz" mesajıyla güne başladı. Ertesi gün şirket yeni bir duyuru daha yayınladı ve "bakım çalışmaları nedeniyle 6 saat hizmet veremeyeceğiz" dedi. 21 Nisan’da ise "daha büyük bir yatırım ortaklığına gidiyoruz" mesajı paylaşıldı ve sonrasında kıyamet koptu. Yatırımcılar cüzdanlarına dolayısıyla da yatırımlarına erişemediler.

Ne kadarlık bir kayıp var?

Uluslararası kripto para borsalarına ilişkin anlık verileri paylaşan sitelerin verilerine göre Thodex’te, 17 Nisan günü 1 milyar 334 milyon dolarlık işlem gerçekleştirildi. Bu rakam son 3 aylık dönemde Thodex’te bir günde gerçekleşen açık ara en yüksek rakam olarak kayıtlara geçti.

Mağdur avukatlarından Oğuz Evren Kılıç ise ortaya atılan rakamların yüzde 100 doğru olmadığını, tahmini olarak söylendiğini belirterek, tahmini olarak 2 ile 10 milyar dolar arasında parayı alıp yurt dışına kaçmış olabilir. Miktarı tahmin etmek çok net değil, soruşturma neticesinde rakamlar netleşecektir” açıklamasını yaptı.

Şirketin sahibi nerede?

Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer’e son 48 saattir şirketin diğer yöneticileri de dahil kimse ulaşamadı. Dün akşam saatlerinde ‘yurt dışına kaçtı’ iddiası Özer’in havalimanı dış hatlardan çıkış yaparken çekilen fotoğrafı ile netleşmiş oldu. Özer’in nerede olduğu konusunda Tayland ve Arnavutluk öne çıkıyor.

Şirketin sahibi Faruk Fatih Özer ise 19.04.2021 tarihinde yurtdışına çıktığını ve klasik bir dil ile kimseyi mağdur etmeyeceğini açıkladı.

Şimdi ne olacak?

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı konuya ilişkin soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında şirket çalışanlarının ifadeleri alınıyor. Kurumun merkezinde polis tarafından arama gerçekleştirildi. İncelemeler devam ediyor.

Mali Suçları Araştırma Kurumu ise yaptığı açıklamada kurumun banka hesaplarına 21 Nisan 2021 tarihi itibarıyla bloke konulduğunu açıkladı.

Tüm bu süreç işlerken mağdurların paralarına kavuşabilmesi çok mümkün görünmüyor. Paraların akıbeti için öncelikle Faruk Fatih Özer’in yakalanması veya ülkeye dönüşü şart görünüyor.

İki olay ve ortak noktalar

Her iki olayda, iki firmanın yatırımcı kitlesinin kolay yoldan para kazanmayı düşleyen bir kesim olduğunu görebilmek mümkün.

Her iki girişiminde yenilikçi şemsiyesi geliştiği görülüyor.

Her iki kurumun pazarlama stratejisine ünlü isimleri oturttuğu görülüyor. Birinde çiftliklerin açılışına katılan ünlü isimler, diğerinde hediye edilen Porsche araçların önünde ateşli pozlar veren mankenler.

Her iki olayda da görünen en büyük problemlerden biri, denetimsizlik. Yenilikçi sistemlerde bilinmeyeni denetlemek zor. Ne yazık ki bütün dünyada denetim mekanizmaları, teknoloji tabanlı gelişimleri denetleme noktasında, bu alandaki kurumların gelişim hızlarını yakalayamıyorlar. Bu da haliyle bir noktadan sonra denetim mekanizmasına karşı büyük bir güven sorunu doğuruyor.

Her 2 olayda da mağdurların yasal şikayetleri, kurum sahiplerinin yurtdışına çıkışları öncesinde yapılıyor. Bu noktada önlem almada da sürecin ağır işlediğini görmek mümkün. Sonuç olarak şikayet tarihlerinden günler sonra yurtdışı çıkışları gerçekleşiyor.

Sorulması gereken sorular

Şüphesiz ilk soru, yurtdışına çıkışından 1 hafta önce savcılığa suç duyurusunda bulunulan Thodex'in CEO'su Faruk Fatih Özer nasıl bu kadar rahat yurtdışına çıkış yapabildi sorusu olacaktır. Bu ve benzer durumlarda önlem alması gereken adli makamlar mağduriyetlerin önüne geçebilecek en önemli kurumlar.

Türkiye'de karınca gibi çoğalan ve milyarlarca dolar işlem hacmine ulaşan kripto borsaları acil önlemler alınacak mı? Önlemler noktasında hızlı davranılmadığı taktirde, bundan sonra ortaya çıkabilecek mağduriyetlerle ilgili nasıl bir plan devreye sokulacak?