gdh'de ara...

Washington Post: Rusya-Ukrayna geriliminde Türk SİHA'ları parlama noktası oldu

1. resim

Ukrayna Ordusu tarafından yayınlanan bir videoda, küçük ve mavi bir kare yerdeki bir hedefin üzerinde geziniyor. Ve hemen birkaç saniye sonra olay yerinden büyük bir duman yükseliyor. Görüntülerin; Ukrayna'nın Doğu Donbas bölgesinde bulunan ve Rus destekli ayrılıkçılar tarafından kullanılan bir D-30 obüsününün imha edildiğine dair görüntüler olduğu iddia ediliyor.

Ukrayna Ordusu tarafından yayınlanan bir videoda, küçük ve mavi bir kare yerdeki bir hedefin üzerinde geziniyor. Ve hemen birkaç saniye sonra olay yerinden büyük bir duman yükseliyor.

Görüntülerin; Ukrayna'nın Doğu Donbas bölgesinde bulunan ve Rus destekli ayrılıkçılar tarafından kullanılan bir D-30 obüsününün imha edildiğine dair görüntüler olduğu iddia ediliyor.

NATO üyesi Türkiye tarafından üretilen Bayraktar TB2 insansız hava araçları tarafından 26 Ekim'de yapılan bu saldırı, Ukrayna'nın doğusunda yaklaşık sekiz yıldır devam eden çatışmalardan çok daha fazlasını ifade ediyor.

Rusya için bu olay, Ukrayna'nın bölgedeki askeri dengeyi değiştirmek için cephaneliğini artırdığının bariz bir işareti. Diğer yandan Moskova'nın, NATO'dan Ukrayna ve Gürcistan gibi eski Sovyet Cumhuriyetleri ile savunma işbirliğini sonlandırmasını istemesinin nedenini de açık bir şekilde ortaya koyuyor.

Amerika Birleşik Devletleri ve NATO müttefikleri ise Rusya'nın, politikalarını asla zorla kabul ettiremeyeceğini belirtiyor.

Bu hafta Batı ile Rusya arasında yapılan ve yüksek riskli olarak tanımlanan diplomatik görüşmeler çözümsüzlükle sonuçlandı ve Rus yetkililerin, gelecekteki diyalogların anlamsız olduğunu öne sürmelerine neden oldu. Rusya, taleplerinin reddedilmesi durumunda "askeri tedbirler" alacağı tehdidinde bulundu.

Moskova, Ukrayna sınırına 100.000'den fazla asker ve teçhizat yığmasının bir saldırı hazırlığı olduğunu defalarca reddetti. Ancak ABD İstihbaratı Ukrayna'ya çok kısa bir sürede, çok yönlü bir işgalin yapılabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Rus askeri uzman ve Rusya Dış Politika Araştırma Enstitüsü üyesi olan Rob Lee, “Rusya, NATO ülkelerinin Ukrayna'ya giderek daha fazla silah gönderdiği bir eğilim sürecinden oldukça rahatsız." tespitinde bulunuyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de, defalarca NATO'nun Ukrayna'ya uzun menzilli bir füze sistemi yerleştirebileceğini iddia etti. Ancak NATO'nun böyle bir adımı düşündüğüne dair hiçbir belirti yok.

Javelin tanksavar füzeleri gibi ABD tarafından sağlanan silahlar Rusya'da defalarca manşetlere konu olurken, Kiev'in Türkiye'den aldığı destek ise Moskova'yı alarma geçirdi.

Ukrayna Türkiye'den Bayraktar TB2 SİHA'ları satın almakla kalmadı, aynı zamanda Türkiye ile birlikte Ukrayna'da bir üretim tesisi kurmayı kabul etti.

Ukrayna ilk Bayraktar TB2 insansız hava araçlarını 2019 yılında satın almasına rağmen, 26 Ekim'de Hranitne Köyü yakınlarına yapılan ağır bombardımana kadar Donbas çatışmasında kullanmamıştı. Ukrayna bu olaya kadar Türk SİHA'larını sadece keşif uçuşları için kullanmıştı.

Rus ayrılıkçılarının geçtiğimiz Ekim ayında düzenlediği topçu saldırıları, sivillerin evlerini yerle bir etti ve bir Ukrayna asker ihayatını kaybederken iki Ukraynalı asker de yaralandı.

Bu gelişmenin ardından Ukrayna Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada; "Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, Rusya'nın saldırganlığını caydırmak ve Ukrayna'nın çıkarlarını korumak için Bayraktar SİHA'larının taktik kullanımını artırmaya devam edecek" ifadeleri kullanıldı.

Putin ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında Aralık ayında yapılan bir telefon görüşmesinde Putin; Ukrayna'nın Türk yapımı insansız hava araçlarını kullanmasını gündeme getirerek bunu “yıkıcı” ve “kışkırtıcı" bir faaliyet olarak nitelendirdi.

Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise Ukrayna'nın silahları konuşlandırmasından Ankara'nın sorumlu tutulamayacağını söyledi.

Askeri bir uzman ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'nin Danışmanlarından olan Oleksiy Arestovych Türk SİHA'ları hakkında;

“Bu gelişme, Ruslar için tamamen tatsız bir haber, çünkü Türk SİHA'ları Ukrayna'nın savaş yeteneklerinde çarpıcı bir artış anlamına geliyor. Ukrayna, 'oyun değiştiren' bir unsur satın aldı."

tespitinde bulundu.

Bayraktar TB2 insansız hava araçları, ülkelere geleneksel bir hava kuvveti maliyetinin çok altında gizli bir hava gücü sunuyor. TB2'ler Libya ve Suriye'deki çatışmalarda belirgin bir şekilde yer aldılar, ancak Ukrayna için ilham verici olan örnek belki de Azerbaycan'ın 2020'de Ermenistan'a karşı bunları kullanmasıydı.

Dağlık Karabağ bölgesi üzerinde 44 gün süren savaşta, Türk SİHA'ları Ermenistan ve Dağlık Karabağ'daki Ermeni askerlerini hedef aldı ve buradaki tankları, topçuları ve hava savunma sistemlerini imha etti. Ermenistan ile ateşkes anlaşması kapsamında bazı toprakları geri alan Azerbaycan, otuz yılı aşkın süredir devam eden ihtilafın terazisini kendi yönüne değiştirdi.

Rus askeri uzmanı Lee, bazı NATO ülkelerinin Ukrayna'ya silah satışı konusunda temkinli olduğunu belirtirken böyle bir durumda Türkiye'nin "joker bir kart" olduğunu belirtiyor. Zira Ukraynalı yetkililer; örneğin Almanya'nın Ukrayna'ya "NATO Destek ve Tedarik Ajansı" aracılığıyla savunma silahları satışını engellediğini belirtiyor.

Rusya ve Almanya, Ukrayna üzerinden mevcut tedarik yollarını atlayarak Danimarka üzerinden geçen ve Almanya'ya kadar uzanan Nord Stream 2 Gaz Boru Hattı aracılığıyla büyük bir ekonomik işbirliğine sahipler. Bazı Batılı ülkeler bu nedenle Ukrayna'ya daha fazla silah sağlama konusunda temkinli davranıyor. Çünkü böyle bir adım Rusya tarafından bir provokasyon olarak kabul edilebilir, hatta bir saldırı için bahane olarak kullanılabilir.

Bu gelişmeler sırasında Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi sekreteri Oleksiy Danilov, Almanlar hakkında “Korkuyorlar" açıklamasında bulunmuştu.

Özellikle son birkaç yıl, Moskova ve Ankara arasında karmaşık bir jeopolitik ilişkiye sahne oldu.

Türkiye ve Rusya, Suriye ve Libya'da karşı karşıya geldi. Aynı zamanda Türkiye; Rusya'dan bir hava savunma sistemi satın aldı. Bu gelişme Türkiye'nin NATO ortaklarını kızdırırken ABD'nin de Türkiye'ye yaptırım uygulamasına neden oldu.

Erdoğan hükümeti Rusya'nın 2014 yılında Kırım'ı ilhakını tanımayı reddetme konusunda sert bir tavır alırken, Moskova'ya yaptırım uygulama konusunda Avrupa ve ABD ile birlikte hareket etmedi.

Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi sekreteri Oleksiy Danilov, gazeticeler ile yaptığı bir söyleşide “Türk SİHA'ları” sorulunca şu yanıtı verdi: “Onlar bizim, biz satın aldık. Bu insansız hava araçlarının motorları ülkemizde yapılıyor.”

Askeri uzman Lee ise yaptığı değerlendirmede ; "Bu SİHA'lar, daha az gelişmiş askeri donanıma sahip ülkeler arasındaki savaşlarda “oyun değiştirici” olsa da, Rusya'ya karşı çok fazla bir fark yaratmalarının olası değil. Rusya Savunma Bakanlığı, Bayraktar TB2 insansız hava araçlarına karşı nasıl mücadele edileceğine ilişkin eğitim tatbikatlarının görüntülerini zaten yayınladı. Ukrayna Rusya ile savaşa girerse, Rusya onları yok eder. TB2'ler, Rusya'nın sahip olduğu gibi entegre bir hava savunma sistemi ile daha önce hiç karşılaşmadı” ifadelerini kullanıyor.

Washington Post'da yayımlanan analiz gdh digital tarafından çevrilmiştir.