Tempest
The Telegraph'ta yayımlanan habere göre, Birleşik Krallık hükümetinin 2035 yılına kadar "yeni nesil" bir Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) oluşturma hedefini sürdürmesine rağmen, Tempest programı için gerekli finansmanın ancak 2030'lu yılların ortalarında serbest bırakılmasının planlandığı belirtildi. Bu durumun, yeni savaş uçağının hizmete giriş tarihini 2030'ların sonuna hatta 2040'lı yıllara kadar erteleyebileceği ifade edildi.
Tempest, Typhoon'un yerini alacak
GCAP (Global Combat Air Programme) kapsamında geliştirilen Tempest, RAF envanterindeki Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının yerini almak üzere tasarlanıyor.
Birleşik Krallık'ın halen 100'ün üzerinde operasyonel Typhoon savaş uçağı bulunurken, bu platformların 2040 yılı civarında hizmetten çekilmesi planlanıyor. Tempest'in ise RAF'ın ana muharip savaş uçağı olması hedefleniyor.
Programın ilk planlamasında Tempest'in 2035 yılında hizmete girmesi öngörülüyordu. Ancak son değerlendirmeler, geliştirme sürecindeki finansman belirsizliklerinin takvimi önemli ölçüde etkileyebileceğine işaret ediyor.
Finansman planındaki belirsizlikler süreci etkiliyor
Haberde, Savunma Bakanlığı ile Hazine arasında savunma bütçesinin büyüklüğü ve finansman kaynakları konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının Savunma Yatırım Planı'nın (DIP) açıklanmasını defalarca geciktirdiği kaydedildi.
Birleşik Krallık, Japonya ve İtalya arasında Nisan 2026'da Tempest programı için 686 milyon sterlin değerinde geçici bir geliştirme sözleşmesi imzalanmıştı. Ancak söz konusu anlaşmanın haziran ayında sona ereceği ve daha kapsamlı uzun vadeli sözleşmenin henüz sonuçlandırılamadığı belirtildi.
Programın toplam maliyetinin 12 milyar sterlini aşmasının beklendiği ifade ediliyor.
Muhalefetten sert eleştiriler
Birleşik Krallık Gölge Savunma Bakanı James Cartlidge, programdaki olası gecikmelere tepki gösterdi.
Cartlidge, "Karşı karşıya olduğumuz tehditler ve iki cepheli savaş ihtimali düşünüldüğünde hükümetin güvenliğimizi artıracak programları hızlandırması gerekirken yıllarca geciktirmesi kabul edilemez." ifadelerini kullandı.
Tempest programındaki gecikmelerin RAF ve müttefikler açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini savunan Cartlidge, hükümetin savunma yatırımlarına ilişkin zor kararları ertelediğini öne sürdü.
Askeri çevrelerden uyarılar
Haberde görüşlerine yer verilen emekli İngiliz Kara Kuvvetleri subayı Albay Richard Kemp de hükümetin savunma politikalarını eleştirdi.
Kemp, "Hükümet artan tehditlerden söz ediyor ancak savunma yatırımları söz konusu olduğunda aynı kararlılığı göstermiyor. Bugün Birleşik Krallık'ın kendi ülkesini etkin şekilde savunabilecek tüm kabiliyetlere sahip olduğunu söylemek zor." değerlendirmesinde bulundu.
Emekli Tümgeneral Timothy Cross ise savunma alanındaki zor kararların sürekli ertelendiğini belirterek, "Zor kararları geleceğe bırakmak her zaman en kolay çözümdür." dedi.
İnsansız sistemler öncelik kazanıyor
The Telegraph'ın haberine göre, Savunma Yatırım Planı'nda insansız sistemler ve otonom teknolojilere öncelik verilmesi bekleniyor.
Özellikle Ukrayna savaşı ve son dönemdeki çatışmaların, insansız sistemlerin modern harp sahasındaki önemini ortaya koyduğu belirtilirken, Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı'nın kaynaklarını bu alanlara yönlendirmeyi değerlendirdiği ifade edildi.
Savunma Bakanı John Healey'nin önümüzdeki ay açıklaması beklenen Savunma Yatırım Planı kapsamında, aktif yedek kuvvetlerin yüzde 20 artırılması ve Savunma Bakanlığı'nın sivil personel maliyetlerinde yüzde 10 tasarruf sağlanması gibi hedeflerin de yer alması bekleniyor.
Birleşik Krallık GCAP programına bağlılığını sürdürüyor
Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı ise Tempest programına bağlılığın sürdüğünü vurguladı.
Bakanlık sözcüsü yaptığı açıklamada, "Birleşik Krallık, yeni nesil hava muharebe kabiliyeti geliştirmeyi amaçlayan Küresel Muharip Hava Programı'na bağlılığını sürdürmektedir. İtalya ve Japonya ile tam kapsamlı uluslararası sözleşmeye yönelik çalışmalarımıza devam ediyoruz." ifadelerini kullandı.
