SpaceX CEO'su Elon Musk - Getty Images
Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX, tarihin en iddialı halka arzlarından birinin (IPO) detaylarını kamuoyuyla paylaştı.
Çarşamba günü yayımlanan 200 bin kelimelik izahname, şirketin hâlâ zarar etmesine ve Musk'a neredeyse tam kontrol sağlayan benzeri görülmemiş bir yönetim yapısına dayanmasına rağmen, asteroit madenciliği ile Ay ve Mars'a yolcu taşımacılığı vizyonunu ortaya koyuyor.
Yapay zekaya dev yatırım
Kapsamlı izahname, Musk'ın 24 yıllık uzay şirketinin ne ölçüde bir yapay zekâ yatırımına dönüştüğünü de gözler önüne seriyor.
Dünyanın en zengin insanı olan Musk, 26,5 trilyon dolarlık potansiyel değeriyle yapay zekâyı SpaceX için açık ara en büyük pazar olarak tanımlıyor.
Bu rakam, grubun Starlink internet hizmeti ve uzay operasyonlarından elde ettiği yaklaşık 2 trilyon dolarlık potansiyeli gölgede bırakıyor.
Geçen yıl yapay zekâ donanımına yaklaşık 13 milyar dolar harcayan SpaceX, OpenAI, Anthropic ve Google gibi pazar liderlerini geriden takip ettiği bu iş segmenti için 6,4 milyar dolar faaliyet zararı kaydetti.
Starlink'in 4,4 milyar dolarlık faaliyet geliri elde etmesine rağmen, bu durum şirketi net zarara sürükledi.
Rakiple 45 milyar dolarlık anlaşma
Öte yandan Musk, inşa etmeyi başardığı fazla bilgi işlem kaynaklarını paraya çevirmenin bir yolunu buldu. Dosyada, rakip yapay zekâ şirketi Anthropic'in SpaceX'in amiral gemisi Colossus veri merkezlerinde alan kiralamak için yılda 15 milyar dolar ödeyeceği ortaya çıktı.
Şu an ile Mayıs 2029 arasında SpaceX'e 45 milyar dolar gelir getirebilecek olan bu anlaşma, donanım harcamalarını fazlasıyla telafi edecek. Ancak doğrudan bir rakibe kiralama kararı, Musk'ın kendi sohbet robotu Grok'un sınırlı bir kullanım oranına sahip olduğuna da işaret ediyor.
Mars'ta koloni kurma şartı
Musk, 2025 yılında 54 bin dolar maaş aldı ancak milyarderin gelirinin büyük kısmı iki devasa hisse senedi paketinden oluşuyor.
Ocak ayında SpaceX, Musk'a 1 milyar B Grubu hissesi değerinde bir paket verdi. Bu hisseler, şirketin "Mars'ta en az bir milyon nüfuslu kalıcı bir insan kolonisi" kurması ve piyasa değerini 7,5 trilyon dolara çıkaran bir dizi hedefi tutturması halinde geçerli olacak.
Mart ayında ise yönetim kurulu, daha önceki bir xAI ödülünün yerine kendisine 302,1 milyon hisse daha verdi. Bu hisseler de şirketin "Dünya dışı veri merkezlerini" tamamlaması ve değerini 6,6 trilyon dolara çıkaran 12 piyasa değeri hedefini gerçekleştirmesi halinde hak edilecek.
Tesla hissedarları da kısa süre önce Musk için, iddialı hedeflere ulaşması halinde yaklaşık 1 trilyon dolar değerinde olabilecek ayrı bir tazminat paketini onaylamıştı.
Uzayda veri merkezleri kurulacak
SpaceX, bilgi işlem altyapısındaki deneyimini, gücünü güneşten alan ve uzay boşluğuyla soğutulan devasa bir yörünge veri merkezleri ağı fırlatmak için kullanmak istiyor.
Yapay zekâ bilgi işlem yükünü yörüngeye taşımak; Ay, Mars ve ötesinde trilyon dolarlık yeni pazarların ortaya çıkmasını kapsayan daha geniş fırsatlar yolundaki ilk adım olarak görülüyor.
Kısa vadede bu hedefler, SpaceX'in 35 katlı bir binadan daha uzun olan yeniden kullanılabilir en yeni roketi Starship'in başarısına dayanıyor.
Şirketin uyduları ucuza fırlatma kabiliyeti, 2023'ten bu yana her yıl yörüngeye taşınan tüm kütlenin yüzde 80'ini taşıyarak fırlatma pazarını köşeye sıkıştırmasına yardımcı oldu.
Musk çarşamba öğleden sonra X platformunda yaptığı açıklamada, "Zamanla, özellikle yörünge veri merkezleriyle birlikte yapay zekâya son derece yüksek ölçekte hizmet vermeyi bekliyoruz." ifadelerini kullandı.
