Ünlü ekonomistten servet eşitsizliği uyarısı:

• Ekonomist Gabriel Zucman, trilyonerlerin yükselişinin demokrasi için büyük bir tehdit oluşturduğunu savundu.
• Zucman’a göre aşırı servet, siyasi kararları etkileme ve kamuoyu oluşturma gücünü de beraberinde getiriyor.
• Musk, Bezos ve diğer milyarderlerin ekonomik gücünün siyasi etkiler doğurduğunu belirtti.
• Çözüm olarak 100 milyon dolar üzerindeki servetlere yüzde 2 oranında küresel asgari servet vergisi önerdi.

Dünyanın önde gelen eşitsizlik araştırmacılarından biri olarak kabul edilen Fransız ekonomist Gabriel Zucman, trilyonerlerin ortaya çıkmasının yalnızca ekonomik değil aynı zamanda siyasi bir sorun olduğunu savundu.

Zucman, aşırı servetin demokratik sistemler üzerinde yıkıcı etkiler oluşturduğunu belirterek, servet yoğunlaşmasının çağımızın en önemli meselelerinden biri haline geldiğini ifade etti.

Ekonomiste göre mesele yalnızca bir kişinin ne kadar zengin olduğu değil, bu servetin beraberinde getirdiği siyasi ve toplumsal güç.

Zucman bu durumu şu sözlerle özetledi:

"Aşırı zenginlik her zaman aşırı güç anlamına gelir."

Demokrasi ile aşırı servet arasındaki gerilim

Zucman, demokrasi düşüncesinin tarih boyunca aşırı servet birikimine şüpheyle yaklaştığını hatırlattı.

Aristoteles'ten günümüz siyaset teorisyenlerine kadar birçok düşünürün aşırı servetin demokratik kurumları aşındırabileceği uyarısında bulunduğunu belirten Zucman, servetin yalnızca ekonomik değil siyasi bir araç haline geldiğini söyledi.

Ona göre aşırı servet;

• Rekabeti engelleyebiliyor,
• Kamuoyu tartışmalarını şekillendirebiliyor,
• Siyasi karar alma süreçlerini etkileyebiliyor,
• Seçim kampanyalarına yön verebiliyor,
• Toplumsal reformları geciktirebiliyor.

Servet eşitsizliği yeniden yükseliyor

Zucman, İkinci Dünya Savaşı sonrasında uygulanan yüksek gelir ve miras vergilerinin aşırı serveti büyük ölçüde sınırlandırdığını hatırlattı.

Ancak son kırk yılda bu eğilimin tersine döndüğünü belirtti.

İngiltere'de en zengin yüzde 0,001'lik kesimin servetinin 1989 yılında ülke milli gelirinin yüzde 5'i düzeyindeyken bugün yüzde 20'ye yükseldiğini ifade eden Zucman, benzer bir durumun ABD'de daha da belirgin olduğunu kaydetti.

ABD'de 20. yüzyılın başındaki "Altın Çağ" dönemini aşan bir servet yoğunlaşmasının yaşandığını belirten ekonomist, bugün yalnızca birkaç düzine hanenin ülke ekonomisinin önemli bir bölümüne denk gelen serveti kontrol ettiğini söyledi.

Elon Musk ve siyasi etki örneği

Zucman, aşırı servetin siyasi sonuçlarını açıklarken Elon Musk örneğini kullandı.

Musk'ın 2022 yılında Twitter'ı 44 milyar dolara satın alabildiğini hatırlatan Zucman, bu satın almanın yalnızca ticari değil siyasi sonuçlar da doğurduğunu savundu.

Zucman'a göre Musk'ın sosyal medya platformunu siyasi ve ideolojik amaçlarla kullanabilmesi, aşırı servetin demokratik süreçler üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.

Ekonomist, servetin "sanal" olduğu yönündeki görüşlere de karşı çıkarak şu ifadeleri kullandı:

"Büyük servet hiçbir zaman sanal değildir."

ifadelerini kullanan Zucman, milyarderlerin ekonomik güçlerinin doğrudan siyasi etki üretebildiğini belirtti.

Vergi sistemine eleştiri

Zucman, günümüzde süper zenginlerin çoğu zaman orta sınıftan daha düşük efektif vergi oranlarıyla karşı karşıya kaldığını ileri sürdü.

Milyarderlerin çeşitli finansal yöntemlerle gelirlerini düşük gösterdiğini savunan ekonomist, mevcut sistemin servet yoğunlaşmasını hızlandırdığını belirtti.

Jeff Bezos'un geçmişte çocuk vergi kredisi alabildiğini hatırlatan Zucman, bunun yasal olsa bile sistemdeki adaletsizliği ortaya koyduğunu savundu.

Çözüm önerisi: Küresel servet vergisi

Gabriel Zucman, çözüm olarak küresel düzeyde uygulanacak bir asgari servet vergisi öneriyor.

2024 yılında G20 için hazırladığı rapora atıfta bulunan ekonomist, net serveti 100 milyon doların üzerinde olan kişiler için yıllık yüzde 2 oranında asgari servet vergisi uygulanmasını önerdi.

Bu sayede süper zenginlerin orta sınıftan daha düşük vergi ödemesinin önüne geçilebileceğini savunan Zucman, bunun aynı zamanda kamu maliyesine de önemli katkılar sağlayacağını belirtti.

Zucman'ın hesaplamalarına göre yalnızca İngiltere'de 100 milyon sterlin üzeri servete sahip yaklaşık bin aileden yıllık 15 milyar sterlin ek vergi geliri elde edilebilir.

"Harekete geçme zamanı"

Makalesinin sonunda mevcut ekonomik düzeni eleştiren Zucman, bütçe açıklarının emekliler, düşük gelir grupları veya göçmenler üzerinden kapatılmaya çalışıldığını, buna karşın aşırı zenginlerin fiilen düşük vergilerle yaşamlarını sürdürdüğünü savundu.

Ekonomiste göre hukuk önünde eşitlik ilkesinin korunabilmesi için servet yoğunlaşmasına karşı daha güçlü önlemler alınması gerekiyor.

Zucman, trilyonerlerin ortaya çıkışını yalnızca ekonomik bir başarı hikâyesi olarak görmenin büyük bir hata olacağını belirterek, demokrasilerin geleceği açısından acil adımlar atılması gerektiğini vurguladı.