ABD Donanması son Freedom sınıfı kıyı muharebe gemisi USS Cleveland’ı teslim aldı

Geminin Mayıs 2026’da düzenlenecek hizmete giriş töreni öncesinde Ohio eyaletindeki Cleveland kentine ulaşmasıyla birlikte, yaklaşık yirmi yıldır tartışmaların odağında yer alan Littoral Combat Ship (LCS) programının Freedom varyantı resmen tamamlandı.

ABD Donanması tarafından teslim alınan USS Cleveland, aynı zamanda Lockheed Martin ve Fincantieri Marinette Marine iş birliğiyle inşa edilen 16’ncı ve son Freedom sınıfı gemi oldu.

Tartışmalı program sona erdi

Kıyı muharebe gemisi programı, Soğuk Savaş sonrası dönemde korsanlıkla mücadele, mayın karşı tedbirleri, denizaltı savunma harbi ve kıyı bölgelerinde yüksek süratli operasyonlar yürütmek amacıyla geliştirildi.

Ancak program; maliyet artışları, tahrik sistemi arızaları, bakım giderlerinin yükselmesi, sınırlı silah kapasitesi ve düşük beka kabiliyeti nedeniyle yıllar boyunca eleştirildi. Özellikle Çin Halk Cumhuriyeti’nin uzun menzilli gemisavar füzeleri, insansız sistemleri ve hızla büyüyen deniz gücü karşısında bu gemilerin yüksek tehdit ortamında yeterli olup olmayacağı yoğun şekilde tartışıldı.

USS Cleveland’ın teslimatı, ABD Donanması’nın hafif silahlı kıyı platformlarından daha ağır silahlı ve daha dayanıklı savaş gemilerine yöneldiğinin somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Freedom sınıfı yeni harekât konseptlerine öncülük etti

Freedom sınıfı gemiler, birleşik dizel ve gaz türbini tahrik sistemi ile dört su jeti sayesinde 40 knot’ın üzerinde sürate ulaşabiliyor. Sığ su çekimi sayesinde kıyıya yakın bölgelerde ve stratejik boğazlarda etkin şekilde görev yapabiliyor.

Bu özellikleriyle gemiler; devriye, deniz güvenliği, keşif-gözetleme ve süratli intikal görevlerinde önemli esneklik sağladı.

Daha da önemlisi, Freedom sınıfı platformlar ABD Donanması’nın Çin’e karşı geliştirdiği “Dağıtık Deniz Harekâtı” doktrininin test edilmesinde kritik rol oynadı. Bu konsept, sensörlerin, füzelerin ve insansız sistemlerin çok sayıda platforma dağıtılarak düşmanın hedefleme sürecinin zorlaştırılmasını hedefliyor.

Son gemiyle birlikte 16 platform tamamlandı

Freedom sınıfının ilk gemisi USS Freedom (LCS 1), 2008 yılında ABD Donanması’na teslim edilmişti. USS Cleveland ile birlikte toplam 16 gemilik üretim süreci tamamlandı.

Sınıfın ilk gemilerinden bazıları artan bakım maliyetleri ve değişen operasyonel ihtiyaçlar nedeniyle planlanandan erken hizmet dışına çıkarılıyor. Buna karşın son inşa edilen gemilerde elektronik harp sistemleri, haberleşme altyapısı ve beka kabiliyetinde önemli iyileştirmeler yapıldı.

Ayrıca Norveç yapımı Naval Strike Missile (NSM) gemisavar füzesinin entegrasyonu sayesinde sınıfın suüstü harp kabiliyeti kayda değer ölçüde artırıldı.

Hafif yapısına rağmen gelişmiş görev sistemleri taşıyor

Freedom sınıfı gemiler şu sistemlerle donatılıyor:

• 57 mm Mk 110 deniz topu
• RIM-116 Rolling Airframe Missile (RAM) yakın hava savunma sistemi
• MH-60R Seahawk deniz helikopteri
• MQ-8 Fire Scout insansız hava aracı
• COMBATSS-21 savaş yönetim sistemi

Aegis savaş sisteminin mimarisinden türetilen COMBATSS-21, gemilerin uçak gemisi görev grupları ve müttefik donanmalarla müşterek harekât icra etmesine olanak sağlıyor.

ABD Donanması Constellation sınıfı fırkateynlere yöneliyor

Freedom sınıfının sınırlı silah yükü ve düşük beka kabiliyeti, ABD Donanması’nı daha güçlü yüzey platformlarına yöneltti.

Bu kapsamda geliştirilen Constellation sınıfı güdümlü füze fırkateynleri; daha fazla dikey atım sistemi hücresi, gelişmiş radarlar, üstün denizaltı savunma harbi yetenekleri ve daha yüksek dayanıklılık sunacak.

ABD Savunma Bakanlığı, bu yeni sınıfı Batı Pasifik’te Çin Halk Cumhuriyeti’nin artan deniz gücüne karşı caydırıcılığın temel unsurlarından biri olarak görüyor.