Avrupa Trump’ın Hürmüz çağrısını reddetti

• Avrupa ülkeleri, Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi gönderme planını reddetti.
• Donald Trump, NATO’ya “çok kötü bir gelecek” uyarısında bulundu.
• Almanya ve İngiltere askeri müdahaleye mesafeli duruyor.
• Avrupa liderleri, krizin çözümü için diplomasi ve çok taraflı iş birliğini öne çıkardı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden savaşın ardından küresel enerji ticaretinin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için müttefik ülkelerin sorumluluk alması gerektiğini söyledi.

Trump, özellikle Avrupa ülkelerinin ve NATO üyelerinin bölgeye savaş gemileri göndererek ticari gemilerin güvenliğini sağlamasını talep etti. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışından en fazla fayda sağlayan ülkelerin deniz güvenliğini sağlama konusunda daha fazla rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

Trump, yaptığı açıklamada NATO müttefiklerine yönelik sert bir uyarıda bulunarak şu ifadeleri kullandı:

“Boğazdan faydalanan ülkelerin kötü bir şey yaşanmaması için sorumluluk alması uygun olur. Eğer buna yanıt verilmezse NATO’nun geleceği açısından çok kötü sonuçlar doğabilir”

Almanya askeri katılımı kesin biçimde reddetti

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Almanya’nın Hürmüz Boğazı’nda herhangi bir askeri operasyona katılmayacağını açık şekilde dile getirdi.

Merz, Avrupa ülkeleri arasında bu konuda ortak bir karar alınmadığını belirterek, Almanya’nın askeri katkısının gündemde olmadığını söyledi.

Merz ayrıca İran yönetimine yönelik eleştirilerde bulunmasına rağmen askeri çözümün sorunu çözmeyeceğini savundu.

“Bu rejimin sona ermesi gerektiğini düşünüyoruz ancak geçmişteki deneyimler gösteriyor ki bombardıman yoluyla teslim almak büyük olasılıkla doğru bir yaklaşım değildir” ifadelerini kullandı.

“Bizim savaşımız değil”

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius da ABD’nin çağrısına eleştirel yaklaşan açıklamalar yaptı.

Pistorius, Avrupa’nın İran ile savaşın tarafı olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Bu bizim savaşımız değil ve biz başlatmadık. ABD donanmasının tek başına yapamadığını Hürmüz’de birkaç Avrupa fırkateyninin yapması nasıl bekleniyor? Bu soruyu kendime soruyorum.”

Bu açıklama Avrupa’nın askeri katkı konusunda ciddi çekinceler taşıdığını ortaya koydu.

İngiltere geniş çaplı savaşa girmek istemiyor

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise ülkesinin bölgesel çatışmanın genişlemesine neden olacak adımlardan kaçınacağını söyledi.

Starmer, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının enerji piyasalarının istikrarı açısından önemli olduğunu kabul etmekle birlikte, bunun askeri yöntemlerden ziyade çok taraflı diplomatik girişimlerle sağlanması gerektiğini ifade etti.

Starmer, konuyla ilgili şu cümleleri kurdu:

“Nihayetinde petrol piyasasının istikrarı için boğazın yeniden açılması gerekiyor. Ancak bu kolay bir görev değil ve mümkün olduğunca çok sayıda ortakla birlikte hareket edilmesi gerekiyor”

Avrupa diplomasi vurgusunu öne çıkarıyor

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, krizin çözümünde askeri seçeneklerin yerine diplomatik girişimlerin öne çıkması gerektiğini belirtti.

Tajani, İtalya’nın bölgeye yeni bir askeri görev göndermeyi planlamadığını söyledi ve mevcut Avrupa misyonlarının kapsamının genişletilmesine de temkinli yaklaştı.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının yaptığı toplantıda Kızıldeniz’de faaliyet gösteren deniz misyonunun yetkilerinin Hürmüz Boğazı’nı kapsayacak şekilde genişletilmesinin gündeme geldiğini ancak üyeler arasında bu konuda yeterli destek oluşmadığını açıkladı.

Hürmüz küresel enerji ticaretinin merkezi

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçiyor. İran’ın boğazı fiilen kapatması ya da gemi trafiğini engellemesi durumunda küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanabileceği belirtiliyor.

Enerji analistlerine göre Hürmüz’deki herhangi bir askeri gerilim petrol fiyatlarında hızlı yükselişe ve küresel ticarette aksamalara yol açma potansiyeline sahip.

Çatışma bölge genelinde etkisini gösteriyor

İran ile İsrail arasında devam eden savaşın etkileri Körfez bölgesine de yayılmış durumda.

Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan Füceyre Limanı’nda bir insansız hava aracı saldırısının ardından petrol yükleme faaliyetleri geçici olarak durduruldu.

Füceyre, günlük yaklaşık 1 milyon varil petrol sevkiyatıyla küresel petrol talebinin yaklaşık yüzde 1’ini karşılayan önemli bir enerji merkezi olarak biliniyor.

Ayrıca Dubai yakınlarında meydana gelen ayrı bir insansız hava aracı olayı bir yakıt tankında yangına yol açtı ve uçuşlarda kısa süreli aksamalara neden oldu.

İsrail ve İran karşılıklı saldırıları sürdürüyor

İsrail ordusu, Tahran, Şiraz ve Tebriz’deki altyapı hedeflerine yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlediğini açıkladı.

İran ise İsrail’e yönelik füze saldırıları gerçekleştirdi. İsrail hava savunma sistemleri bazı füzeleri engellerken Tel Aviv yakınlarında düşen füze parçalarının patlamalara neden olduğu bildirildi.

Ayrıca Kudüs’te de güçlü patlama sesleri duyuldu.

İran ateşkese sıcak bakmıyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın ateşkes istemediği yönündeki iddialara ilişkin açıklama yaptı.

Arakçi, İran’ın savaş istemediğini ancak saldırıların tekrarlanmasını engelleyecek bir sonuç elde edilmeden ateşkesi kabul etmeyeceklerini söyledi.

“Bizim ateşkesi reddetmemiz savaş istediğimiz anlamına gelmiyor. Ancak bu savaşın, düşmanlarımızın bir daha böyle saldırılar düşünmeyeceği şekilde sona ermesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.