ABD ve İran bayrakları - AA
- Bloomberg, ABD ve İran arasında varıldığı belirtilen 14 maddelik mutabakat zaptının taslağını yayımladı.
- Taslak, savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesini ve tarafların birbirlerine karşı düşmanca eylemlerden kaçınmasını öngörüyor.
- ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları kaldırması ve İran'ın yeniden imarı için en az 300 milyar dolarlık plan hazırlanması maddeler arasında yer aldı.
- Mutabakatın 19 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanmasının beklendiği belirtildi.
ABD merkezli Bloomberg haber kanalı, ABD ve İran'ın üzerinde anlaşmaya vardığı belirtilen 14 maddelik mutabakat zaptının taslağını yayımladı.
Taslağa göre mutabakatın imzalanmasıyla birlikte ABD ve İran, mevcut savaşta yer alan müttefikleriyle birlikte tüm cephelerde, Lübnan da dahil olmak üzere savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek. Taraflar ayrıca birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmamayı taahhüt edecek.
Metinde, İran ve ABD'nin birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi, iç işlerine müdahale etmemeyi kabul ettiği ifade edildi. Tarafların, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek en fazla 60 günlük süre içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla müzakereleri sürdüreceği belirtildi.
Yaptırımların kaldırılması ve asker çekme taahhüdü
Taslakta, mutabakatın imzalanmasının hemen ardından ABD'nin deniz ablukasını kaldıracağı, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin ise en geç 30 gün içinde savaş öncesi seviyeye döneceği kaydedildi.
ABD'nin nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde bölgedeki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt ettiği belirtilirken, İran'ın da Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğini en geç 30 gün içinde eski düzeyine döndürmek için gerekli adımları atacağı ifade edildi.
Taslakta ayrıca ABD'nin, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık finansman içeren kapsamlı bir plan hazırlamayı kabul ettiği belirtildi. Nihai anlaşma kapsamında belirlenecek takvime uygun şekilde İran'a yönelik tüm yaptırımların kaldırılmasının da taahhüt edildiği aktarıldı.
Nükleer programda mevcut durum korunacak
Taslağa göre İran, nükleer silah üretmeyeceğini teyit etti. Taraflar, zenginleştirilmiş uranyumun geleceği ve İran'ın nükleer ihtiyaçları dahil diğer tüm nükleer konuların nihai anlaşmada ele alınması konusunda uzlaştı.
Mutabakat sürecinde İran'ın nükleer programında mevcut durumun korunacağı, ABD'nin ise İran'a yeni yaptırımlar uygulamayacağı ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacağı belirtildi.
Petrol ihracatına muafiyet ve dondurulan varlıklar
Taslakta, ABD Hazine Bakanlığı'nın mutabakatın imzalanmasının hemen ardından İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve türevlerinin ihracatına yönelik muafiyetler yayımlayacağı ifade edildi.
Ayrıca ABD'nin, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerde ilerleme sağlanmasına paralel olarak İran'ın dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıklarını serbest bırakmayı ve bunların tam kullanımına izin vermeyi kabul ettiği kaydedildi.
Mutabakat zaptının resmi metni henüz yayımlanmazken, ABD ve İran'ın daha önce dijital ortamda imzaladığı belirtilen anlaşmayı 19 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenecek törenle resmen imzalamasının beklendiği bildirildi.
