Kanada’da bir kasaba ağaçlara yasal hak tanıdı

• Kanada’nın Quebec eyaletindeki Terrasse-Vaudreuil kasabası, ağaçları resmen “hak sahibi canlı varlık” olarak tanıdı.
• Belediye meclisinin oybirliğiyle kabul ettiği düzenleme, ağaçların yaşama, doğal biçimde büyüme ve bütünlüğünü koruma hakkını güvence altına aldı.
• Kararla birlikte çevre ve imar düzenlemeleri yeniden gözden geçirilecek, kesilen ağaçların yerine yenilerinin dikilmesi zorunluluğu güçlendirilecek.
• Karar, dünyada giderek büyüyen “doğa hakları” hareketinin Kanada’daki en dikkat çekici adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Kanada’nın Quebec eyaletinde bulunan ve yaklaşık 2 bin kişinin yaşadığı Terrasse-Vaudreuil kasabası, çevre hukukunda dikkat çeken bir karara imza attı. Belediye meclisi, 9 Haziran’da oybirliğiyle aldığı kararla ağaçları hak sahibi canlı varlıklar olarak tanıdı.

Karar kapsamında ağaçların yalnızca korunması gereken doğal kaynaklar değil, aynı zamanda yaşama, doğal biçimde büyüme, bütünlüğünü koruma ve yenilenme hakkına sahip varlıklar olduğu resmen kabul edildi.

Bu düzenleme, Kanada’da belediye düzeyinde alınan en kapsamlı doğa hakları kararlarından biri olarak kayıtlara geçti.

Çevre düzenlemeleri yeniden şekillenecek

Kararın ardından kasabadaki mevcut çevre ve imar yönetmeliklerinin yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Yerel yönetim, özellikle ağaç kesimlerini daha sıkı denetim altına almayı ve kesilen ağaçların yerine yenilerinin dikilmesini zorunlu hale getirmeyi hedefliyor.

Belediye yönetimi, bu adımın şehirleşme ile çevre koruma arasında daha dengeli bir model oluşturacağını savunuyor.

Belediye Başkanı’ndan iklim vurgusu

Terrasse-Vaudreuil Belediye Başkanı Michel Bourdeau, kararın ekonomik kalkınmaya engel olmayacağını, aksine uzun vadeli çevresel sürdürülebilirliği güçlendireceğini söyledi.

Alıntılar

“Ağaçlar gerçek bir yeşil altyapıdır.”

“Kentsel ısı adalarını azaltmaya, hava kalitesini iyileştirmeye, su kaynaklarını yönetmeye ve biyolojik çeşitliliği korumaya yardımcı olurlar.”

Bourdeau, kasabanın son yıllarda üç kez sel felaketi yaşadığını hatırlatarak, iklim krizine karşı ağaçların kritik rol oynadığını vurguladı.

“Ağaç insan gibidir”

Belediye Başkanı Bourdeau, ağaçların yalnızca çevresel değil, toplumsal bir değer taşıdığını belirtti. Bourdeau konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Ağaç insan gibidir. Nefes alır, yaşar, su içer. Bizi pek çok şeyden korur.”

—

Bourdeau, Quebecli yönetmen André Desrocher’in Des arbres et des arts belgeselinin toplumda önemli farkındalık oluşturduğunu da söyledi. Belgeselin, ağaçların kök sistemleri aracılığıyla birbirleriyle iletişim kuran canlı organizmalar olduğu fikrini güçlendirdiğini ifade etti.

Kanada’da bir ilk

Uluslararası Doğa Hakları Gözlemevi’ne göre Terrasse-Vaudreuil, Evrensel Ağaç Hakları Bildirgesi’ni imzalayan Kanada’daki ilk belediye oldu.

Söz konusu bildirge, ağaçların insanlığın ortak mirası olduğunu ve insanlarla ağaçlar arasında kardeşlik ve dayanışma ilişkisi kurulması gerektiğini savunuyor.

Doğa hakları hareketi büyüyor

Terrasse-Vaudreuil’in kararı, dünyada son yıllarda güç kazanan doğa hakları hareketinin yeni bir örneği olarak görülüyor.

Bu yaklaşım; nehirlerin, ormanların ve ekosistemlerin yalnızca korunması gereken kaynaklar değil, aynı zamanda hukuken hak sahibi varlıklar olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Kanada’da daha önce Quebec’te bulunan Magpie Nehri’ne 2021 yılında yasal kişilik statüsü tanınmıştı.

Çevre hukuku uzmanları, ağaçlara yasal hak tanınmasının gelecekte başka şehirler ve ülkeler için emsal oluşturabileceğini değerlendiriyor.