Türkçemiz, mecazlar, deyimler ve yan anlamlar açısından oldukça bereketli ve keşfedilmeye açık bir dildir. Doğru kelime seçimi, kişisel ifademizi güçlendirirken, yanlış kullanımlar iletişim kazalarına neden olmaktadır. En çok arananlar listesinde bulunan sıra kelimesinin TDK karşılığı merak konusudur.
TDK Kayıtlarında sıra nedir?
Hem gerçek hem de terim anlamlarıyla literatürde yer bulan bu ifade, çok yönlü bir yapıya sahiptir. İşte kelimenin tüm anlam katmanları.
- isim Yan yana, art arda olan şey, olay veya canlıların tümü; dizi, kol (I), saf (I)
- Bu biçimdeki şey, olay veya canlıların durumu
- Belirli bir düzene ve niteliğe göre dizilme durumu
- Bir şeye ayrılan, uygun görülen veya rastlayan zaman
- Tahtadan oturak
- Dershane, meclis vb. yerlerde kullanılan ve oturup yazı yazacak biçimde yapılan mobilya
- Ardı, arkası, önü, peşi ve yanı kelimelerinden sonra gelerek tamlamalar kuran ve "ardından, arkasından, önünden, yanından, beraberinde" anlamlarında kullanılan bir söz
Sıra kelimesinin doğru kullanım şekilleri
Sözcüğün anlamını daha iyi kavramak adına, çeşitli metinlerden alınan örnek cümleler bir araya getirilmiştir.
- Dalış sırası gene gelinceye dek o koca süngerden başka bir konudan söz etmedi.
- Şehir esnafı şekercisinden tutum da berberine kadar iki sıra durup kendisini alkışladılar.
- Sırayı bozmayın.
- Boy sırası. Yaş sırası.
- Sıraya girmek. Sıraya dizilmek.
- Bu sırada yan odadan sesler gelmeye başlamıştı.
- Oturacak yerler tahta sıralardan olur.
- Ardı sıra gelmek. Arkası sıra koşmak. Önü sıra gitmek. Yanı sıra yürümek.
Sıra ifadesini barındıran atasözleri ve deyimler
Resmi kayıtlarda bu kelimeyle bağlantılı, kullanımı yaygın olan birden çok ifade mevcuttur.
- Sıra (veya sırasını) savmak
- Sıra olmak
- Sırası düşmek
- Sırası gelmek
- Sırası gelmişken
- Sırasına getirmek
- Sırasına göre
- Sırasını kaybetmek
- Sıraya dizmek
- Sıraya koymak
Sıra ile kurulan birleşik kelimeler ve tamlamalar
Türkçede zengin bir kullanım alanına sahip olan sıra, pek çok birleşik kelimenin yapısında yer almaktadır.
- Sıradağ
- Sıra dayağı
- Sıra dışı
- Sıra gecesi
- Sıra işi
- Sıra makinesi
- Sıra malı
- Sıra saygı
- Sıra sayı sıfatı
- Aklı sıra
- Ara sıra
- Ardı sıra
- Arkası sıra
- Bir sıra
- Keyfi sıra
- Önü sıra
- Peşi sıra
- Sırtı sıra
- Yanı sıra
- O sırada
- Abece sırası
- Alfabe sırası
- Aşama sırası
- Söz sırası
- Tam sırası
