AB'den İsrail'e Lübnan tepkisi

• İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırılarda bir günde 200’den fazla kişi hayatını kaybetti.
• AB, saldırıların ABD ile İran arasındaki ateşkesi tehlikeye attığını açıkladı.
• Avrupa liderleri İsrail’e “orantılılık” ve “uluslararası hukuk” çağrısı yaptı.
• Lübnan’da ulusal yas ilan edilirken bölgede gerilim hızla tırmanıyor.

Avrupa Birliği, İsrail’in Lübnan’a yönelik son saldırı dalgasını sert ifadelerle kınadı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, saldırıların bölgedeki kırılgan dengeleri bozduğunu ve özellikle ABD ile İran arasında varılan ateşkes anlaşmasını ciddi şekilde riske attığını söyledi.

Kallas, “Hizbullah Lübnan’ı savaşa sürükledi ancak İsrail’in kendini savunma hakkı böylesine büyük bir yıkımı haklı çıkarmaz” ifadelerini kullanarak, saldırıların meşru müdafaa sınırlarını aştığına işaret etti.

Kallas, konuyla alakalı şu ifadeleri kullandı:

“İsrail’in eylemleri ABD-İran ateşkesini zora sokuyor. Ateşkes Lübnan’ı da kapsamalı”

Lübnan’da ağır bilanço

İsrail’in çarşamba günü gerçekleştirdiği saldırılarda Lübnanlı yetkililere göre en az 254 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, İsrail ile Hizbullah arasında yıllardır süren çatışmalarda tek bir günde yaşanan en yüksek can kayıplarından biri olarak kayıtlara geçti.

Saldırıların ardından Lübnan genelinde ulusal yas ilan edildi. Ülkenin güneyi ve başkent Beyrut’un çeşitli bölgeleri hedef alınırken, siviller arasında büyük panik yaşandı. Arama kurtarma ekipleri enkaz altında kalanlara ulaşmak için yoğun çaba harcadı.

İsrail ordusu ise saldırıların Hizbullah’a ait askeri hedeflere yönelik olduğunu savunarak, örgütü sivil alanlara yayılmakla suçladı.

Avrupa'dan art arda sert açıklamalar

Avrupalı liderler de İsrail’e yönelik eleştirilerini artırdı. Emmanuel Macron, saldırıları “mümkün olan en güçlü ifadelerle” kınayarak, bu adımların ateşkesin sürdürülebilirliğini doğrudan tehdit ettiğini vurguladı. Macron, Lübnan’ın açık şekilde ateşkes kapsamına alınması gerektiğini dile getirdi.

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, yaşananları “ikinci bir Gazze” riski olarak tanımladı. Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot ise saldırıları “orantısız” olarak nitelendirdi.

Almanya Dışişleri Bakanlığı adına konuşan Johann Wadephul, İsrail’e “meşru müdafaa sınırlarını aşmama” çağrısında bulundu.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ise doğrudan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu hedef alarak, “insan hayatını hor görmenin tahammül edilemez olduğunu” ifade etti.

Sánchez ayrıca AB’ye İsrail ile Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması çağrısını yineledi.

Lübnan yönetiminden “katliam” tepkisi

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, saldırıların uluslararası hukuk ve insancıl hukuk ilkelerini tamamen ihlal ettiğini söyledi. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ise saldırıları açık şekilde “katliam” olarak nitelendirdi.

Ateşkes tartışması derinleşiyor

ABD ile İran arasında varılan ateşkesin kapsamı konusunda taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. Anlaşmaya aracılık eden Pakistan, ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını belirtirken İsrail bu yorumu kabul etmiyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington’un Lübnan konusunda böyle bir taahhütte bulunmadığını ifade ederek, yaşanan çelişkinin “meşru bir yanlış anlamadan” kaynaklandığını söyledi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise ateşkesin kapsamına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Ancak Leavitt, gerilim karşısında Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının “kabul edilemez” olacağını vurguladı.

Tahran yönetimi ise Lübnan’ın başından beri ateşkes planının bir parçası olduğunu savunarak, İsrail’in saldırılarını anlaşmanın ihlali olarak değerlendiriyor.

Bölgesel risk büyüyor

Lübnan’daki saldırılar yalnızca iki ülke arasındaki gerilimi değil, aynı zamanda daha geniş bir bölgesel çatışma riskini de artırıyor. Avrupa başkentlerinde, artan şiddetin yeni bir göç dalgasına yol açabileceği ve Lübnan’daki kırılgan siyasi yapıyı daha da zayıflatabileceği endişesi dile getiriliyor.

Uzmanlar, ateşkesin kapsamı ve uygulanmasına ilişkin belirsizlikler giderilmeden bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanmasının zor olduğu görüşünde birleşiyor.