Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan yeni anayasa vurgusu: "Bu demokratik ayıbı gidermek boynumuzun borcudur"

• Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" ilkesiyle devlet ve vatandaş arasındaki ayrımcılığa son verdiklerini ve demokratikleşme adımlarını hızlandırdıklarını belirtti.
• Yargı sistemindeki reformlara dikkat çeken Erdoğan, mahkeme sayılarının artırıldığını ve istinaf yolunun getirilmesiyle Danıştayın iş yükünün ciddi oranda azaldığını vurguladı.
• Mevcut anayasaların darbe ürünü olmasını "demokratik bir ayıp" olarak nitelendiren Erdoğan, sivil ve kuşatıcı bir anayasa için siyasi partilere çağrıda bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Danıştayın 158. Kuruluş Yıldönümü töreninde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin sivil ve özgürlükçü yeni bir anayasaya olan ihtiyacını bir kez daha yineledi. Hukuk devleti vurgusu yapan Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile millet iradesinin devlet idaresinde doğrudan belirleyici hale geldiğini ifade etti.

Devletin temel sütunu olarak idari yargı ve hukuk güvenliği

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Danıştayın 158 yıl önce "Şura-yı Devlet" adıyla kurulduğunda toplumda sınıf farkı gözetmeksizin herkes için hukuk taahhüdüyle yola çıktığını anımsattı. Hukuk devletinin modern tanımında bireysel hak ve özgürlüklerin önemine değinen Erdoğan, Şeyh Edebali'nin "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" öğüdünün devlet felsefelerinin temeli olduğunu vurguladı.

İdari yargının devlet ile vatandaş arasındaki ilişkide bir denge unsuru olduğunu belirten Erdoğan, bu işleyişin hukuk devleti standartları için kritik bir gösterge olduğunu söyledi. Modern hukuk devletini her köşeyi eşit derecede ısıtan güneşe benzeten Erdoğan, adalet ve eşitlik ilkeleri üzerinde yükselen bir düzende hiç kimse için korku veya çaresizlik olmayacağını ifade etti.

"Her türlü ayrıcalığa son verdik ve dikenli telleri söküp attık"

Türkiye'nin geçmişte toplumun bir kesiminin kendisini dışlanmış hissettiği dönemlerden geçtiğini belirten Erdoğan, günümüzde kamu idaresinin vatandaşla göz hizasında iletişim kurduğunu dile getirdi. İmtiyazlıların ve seçkinlerin hukukun kapsama alanı dışında kalmadığı bir düzen inşa ettiklerini savunan Erdoğan, halkın rızasının asıl olduğunu kaydetti.

Siyasi ve idari olgunluk seviyesine ulaşıldığını belirten Erdoğan, konuşmasında şu ifadelere yer verdi: "Her türlü ayrıcalığa ve ayrımcılığa son verdik, cumhurla cumhuriyet arasına çekilen dikenli tel örgüleri söküp attık. Özellikle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile milletin iradesinin aracısız bir şekilde devlet idaresinde belirleyici olmasını temin ettik."

Yargı sisteminde dijitalleşme ve yapısal reform hamleleri

Hükümetleri döneminde idari yargı yolunu güçlendirmek için atılan adımları rakamlarla paylaşan Erdoğan, mahkeme sayısının 126'dan 245'e çıkarılarak büyük bir artış sağlandığını hatırlattı. İstinaf yolunun getirilmesiyle birlikte Danıştayın bir içtihat mahkemesi vasfı kazandığını ve iş yükünün 186 binlerden 2025 yılı sonu itibarıyla 82 binlere kadar düştüğünü açıkladı.

Reform iradesinin ilk günkü gibi diri olduğunu söyleyen Erdoğan, kamu idaresinde şeffaflık ve hesap verilebilirliği artıracak yeni adımlar atacaklarını müjdeledi. Yargı yetkisinin objektif ve yasaların çizdiği sınırlar içinde kalmasının önemini vurgulayan Cumhurbaşkanı, bu konudaki en küçük ihmalin faturasını tüm milletin ödediğine dikkat çekti.

Vesayet tartışmaları ve yargı yetkisinin sınırları üzerine uyarı

Yargı tarihinin her zaman iftihar tablolarıyla dolu olmadığını belirten Erdoğan, Yassıada, 12 Eylül ve 17-25 Aralık gibi dönemlerde yargının operasyon aygıtı olarak kullanılmaya çalışıldığını hatırlattı. Yargının kendi sınırları içerisinde kalması gerektiğini ifade eden Erdoğan, yerindelik denetimi ile hukuki denetim arasındaki ayrımın net olması gerektiğini savundu.

Hukuk dışı müdahalelerin mazur görülemeyeceğini belirten Erdoğan, şu kritik uyarıda bulundu: "Yargı yetkisinin kullanımına hukuk dışı hiçbir müdahale hoş ve mazur karşılanamaz. Bununla beraber yargının yasamaya veya yürütmeye vesayeten iş yapma, karar alma hakkı ve yetkisi de yoktur." Ayrıca sosyal medyadaki linç kültürünün adalet arayışına değil, operasyonlara hizmet ettiğini de sözlerine ekledi.

Yeni ve sivil anayasa özlemi Türk siyasetinin öncelikli borcu

Konuşmasının sonunda Türkiye'nin anayasal tarihine değinen Erdoğan, Kanun-i Esasi'den bu yana geçen süreçte milletin "iyi bir anayasa" özleminin dinmediğini söyledi. Mevcut anayasaların darbe ve hukuk dışı müdahalelerin ürünü olmasını büyük bir eksiklik olarak nitelendiren Erdoğan, tüm siyasi aktörlere sorumluluk çağrısında bulundu.

Demokrasinin aşağıdan yukarıya inşası için sivil bir metnin şart olduğunu belirten Erdoğan, hedeflerini şu sözlerle özetledi: "Bu demokratik ayıbı gidermek Türk siyasetinin boynunun borcudur. Yeni, kuşatıcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasa, demokrasimizi aşağıdan yukarıya doğru inşa etmenin imkanıyla önümüzde duruyor. Böyle bir anayasayla inanıyorum ki hem hukuku hem demokrasiyi hem devleti hem de milleti aynı anda koruyacak bir üstün hukuk mantığına kavuşmamız mümkün olacaktır."