Dünya'ya doğru düşen teleskop için kritik görev: NASA uzayda ilk kurtarma operasyonunu başlatıyor

NASA, emektar uzay teleskobu Swift'i yanarak yok olmaktan kurtarmak için uzay tarihinde daha önce hiç denenmemiş, zamana karşı yarışan çılgın bir operasyon başlatıyor.

Son Güncelleme: 22.06.2026 - 10:41

NSosyal Logo
Gece patlayan şeyleri gören gözlemevi ölüme terk edilmedi
1

Gece patlayan şeyleri gören gözlemevi ölüme terk edilmedi

Sıradan bir uzay aracının yörüngeden çıkıp yanarak yok olması kabul edilebilir bir durumken, NASA Swift için tüm riskleri göze aldı.

NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, Swift’in astrofizik bilimi için benzersiz ve alternatifsiz yeteneklere sahip olduğunu, evrendeki ani patlamaları anında yakalayabildiğini belirterek, "Kimse bu kadar ileri gidebileceğimizi düşünmemişti ama bu özel gözlemevini kurtarmaya karar verdik" dedi.

Kenetlenme düzeneği olmayan teleskoba hassas yaklaşma
2

Kenetlenme düzeneği olmayan teleskoba hassas yaklaşma

Kurtarma aracı Link, uzaya ulaştıktan sonra birkaç hafta sistem testlerinden geçecek ve ardından düşmekte olan Swift'e doğru yaklaşacak.

Swift, 20 yıl önce başka bir uzay aracıyla kenetlenmek üzere tasarlanmadığı için Link, teleskoba mekanik bir yuva yerine üzerinde taşıdığı 3 adet hassas robotik kol vasıtasıyla tutunacak.

Bu süreç, yörünge mekaniği açısından milimetrik bir hata payıyla yönetilecek.

Hall itki motorlarıyla yukarı doğru kozmik itiş (Boost)
3

Hall itki motorlarıyla yukarı doğru kozmik itiş (Boost)

Robotik kollar Swift’i güvenli bir şekilde kavradıktan sonra Link, sahip olduğu 3 adet gelişmiş ana Hall itki motorunu ateşleyecek.

Bu motorlar, düşmekte olan emektar teleskobu güvenli ve daha yüksek bir yörüngeye doğru kademeli olarak yukarı taşıyacak.

Birkaç ay sürmesi beklenen bu yörünge yükseltme operasyonu sorunsuz biterse, Swift bu sonbaharda yeniden tam kapasiteyle bilime hizmet etmeye başlayacak.

"Cam gibi kırılgan" yalıtım battaniyeleri büyük risk taşıyor
4

"Cam gibi kırılgan" yalıtım battaniyeleri büyük risk taşıyor

Görevin baş araştırmacısı Kieran Wilson, 9 ay gibi mucizevi bir sürede rokete entegre edilen Link'e güvenseler de uzay koşullarının yaratabileceği tehlikelere dikkat çekiyor.

Swift, 2004’ten beri derin uzay radyasyonuna maruz kaldığı için dışındaki koruyucu yalıtım battaniyeleri zamanla cam gibi kırılganlaşmış olabilir.

Robotik kollar teleskobu yakaladığı anda bu dış yüzeyin parçalanma riski bulunuyor.

Ekim ayına kadar süren kritik 300 kilometre sınırı
5

Ekim ayına kadar süren kritik 300 kilometre sınırı

Zamana karşı yarışın en büyük sebebi, teleskobu aşağı çeken Güneş fırtınalarının tüm hızıyla devam etmesi.

Mühendislerin hesaplamalarına göre, eğer kurtarma operasyonu gecikir veya başarısız olursa, Swift’in Ekim ayına kadar 300 km irtifanın altına düşerek kontrolsüz şekilde atmosferde yok olma ya da ani bir Güneş fırtınasıyla tamamen kaybedilme riski masada duruyor.

Son Pegasus XL roketiyle Pasifik'ten fırlatılış
6

Son Pegasus XL roketiyle Pasifik'ten fırlatılış

Operasyon, fırlatma teknolojisi açısından da tarihi bir veda niteliğinde. 425 kilogramlık Link, Northrop Grumman'a ait efsanevi L-1011 Stargazer taşıyıcı uçağının gövdesinden gökyüzündeyken bırakılacak olan son Pegasus XL roketiyle uzaya fırlatılacak.

Pasifik Okyanusu'ndaki Kwajalein Atolü'nden kalkacak olan bu sistem, Link’i doğrudan Swift’in peşine düşeceği yörüngeye fırlatacak.

Uzay endüstrisinde "kullan-at" modelinin sonu
7

Uzay endüstrisinde "kullan-at" modelinin sonu

Katalyst Space Technologies, bu tarihi görevin sadece Swift’i kurtarmakla kalmayacağını, uzay sektöründe milyarlarca dolarlık bir zihniyet devrimi yaratacağını belirtiyor.

Bugüne kadar yakıtı biten veya yörüngesi bozulan milyonlarca dolarlık uydular ölüme terk edilirken, bu operasyonun başarısı uzay araçlarının yörüngede servis edilip ömürlerinin uzatılabileceğini tüm dünyaya kanıtlayacak.

Kaynak:

Space.com

GDH Digital'i sosyal medyadan takip edin!

Loading Spinner