G7 Fransa'da toplandı: İran anlaşması, Ukrayna savaşı ve küresel ekonomi zirvenin gündeminde

• Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde başlayan G7 Zirvesi'nin ana gündemini İran anlaşması, Ukrayna savaşı ve küresel ekonomi oluşturuyor.
• Donald Trump'ın doğum gününü ABD'de geçirebilmesi için zirvenin tarihi değiştirildi.
• Liderler, ABD-İran mutabakatının ayrıntılarını ve bölgesel etkilerini değerlendirecek.
• Çin'e bağımlılığı azaltacak kritik mineral tedariki, yapay zekâ ve küresel ekonomik dengesizlikler de masadaki başlıklar arasında yer alıyor.

Dünyanın en büyük ekonomilerini temsil eden G7 ülkelerinin liderleri, Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen zirvede bir araya geldi.

15-17 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilecek toplantılara ABD, Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya, Kanada ve İtalya liderleri katılıyor.

Bu yılki zirve, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik çerçeve anlaşmasının duyurulmasının hemen ardından yapılması nedeniyle uluslararası kamuoyunun yakın takibinde bulunuyor.

İran anlaşmasının ayrıntıları masaya yatırılacak

Liderlerin ilk ele alacağı konuların başında Washington ile Tahran arasında varılan mutabakatın detaylarının gelmesi bekleniyor.

İsviçre'de resmileştirilmesi planlanan anlaşmanın kapsamına ilişkin kamuoyuna sınırlı bilgi yansırken, G7 liderlerinin ABD heyetinden süreç hakkında kapsamlı bilgilendirme alacağı belirtiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump daha önce yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılacağını ve İran limanlarına yönelik Amerikan ablukasının sona ereceğini duyurmuştu.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulacağını açıklamıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi ise 60 günlük ateşkes döneminde yaptırımların kaldırılması ve nükleer program dahil daha kapsamlı müzakerelerin yürütüleceğini ifade etmişti.

Savaştan doğrudan etkilenen Birleşik Arap Emirlikleri ile arabuluculuk sürecinde rol üstlenen Katar ve Mısır da zirveye davet edilen ülkeler arasında bulunuyor.

Trump'ın katılımı için takvim değiştirildi

Zirvenin dikkat çeken ayrıntılarından biri de tarih değişikliği oldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın doğum gününü ülkesinde geçirebilmesi amacıyla zirve takviminin yeniden düzenlendiği belirtildi.

Trump'ın Fransa'da Orta Doğu liderleriyle bir araya gelmesi ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile özel bir çalışma oturumu gerçekleştirmesi bekleniyor.

Salı günü yapılması planlanan Trump-Zelenski görüşmesinde Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali destek konularının ele alınacağı ifade ediliyor.

Ukrayna savaşı gündemin üst sıralarında

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları sürerken, Kiev'e verilecek desteğin geleceği de liderlerin öncelikli başlıklarından biri olacak.

Özellikle Avrupa ülkelerinin Ukrayna'ya yönelik askeri yardımların sürdürülmesini savunması beklenirken, Washington'ın yaklaşımının zirve görüşmelerinde belirleyici rol oynayacağı değerlendiriliyor.

Liderlerin ayrıca Rusya'ya yönelik yaptırımların etkinliği ve savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerini de ele alması öngörülüyor.

Macron küresel ekonomi mesajı vermek istiyor

Ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron açısından zirve, görev süresinin son dönemindeki en önemli diplomatik organizasyonlardan biri olarak görülüyor.

Macron'un özellikle küresel ekonomik dengesizlikler konusunu ön plana çıkarması bekleniyor.

Paris yönetimi, Çin'in aşırı üretimi, ABD'nin yüksek tüketim düzeyi ve Avrupa'nın yetersiz yatırımlarını mevcut ekonomik sistemin temel sorunları arasında değerlendiriyor.

Bu çerçevede Brezilya, Hindistan, Kenya ve Güney Kore liderleri de zirveye davet edildi.

Macron'un Çin'e yönelik olarak iç tüketimi artırma çağrısında bulunacağı belirtiliyor.

Yapay zekâ ve kritik mineraller gündemde

ABD heyeti, yapay zekânın küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin zirve gündemine alınmasını talep etti.

Bu doğrultuda Fransa yönetimi, teknoloji dünyasının önde gelen isimlerini Evian'a davet etti.

Davetliler arasında OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman da yer alıyor.

Öte yandan liderler, temiz enerji teknolojileri ve yüksek teknoloji üretimi açısından hayati öneme sahip kritik minerallerin tedarik güvenliğini de görüşecek.

Batılı ülkeler, özellikle nadir toprak elementleri ve stratejik mineraller konusunda Çin'e olan bağımlılığı azaltacak alternatif tedarik zincirleri oluşturmayı hedefliyor.

Ortak bildiri beklenmiyor

Geçen yıl Kanada'da düzenlenen G7 Zirvesi'nde olduğu gibi, bu yıl da liderlerin kapsamlı bir ortak sonuç bildirisi yayımlaması beklenmiyor.

Bunun yerine İran anlaşması, Ukrayna savaşı, ekonomik iş birliği ve kritik tedarik zincirleri gibi belirli başlıklarda ayrı mutabakat metinlerinin hazırlanması planlanıyor.

Evian'daki zirveden çıkacak mesajların, yalnızca G7 ülkelerinin değil, küresel güvenlik ve ekonomi dengelerinin geleceği açısından da önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.