İnsan safarisi rezaletinde yeni iddia: Güzel kadınları vurmak için yarışmışlar

• Margetic’in kitabı, Saraybosna’da “insan safarisi” adıyla anılan bir sistem kurulduğunu iddia ediyor.
• Zengin yabancıların para karşılığı Sırp mevzilerinden sivillere ateş açtığı öne sürülüyor.
• İddialarda, kadınlar ve çocukların özel olarak hedef seçildiği belirtiliyor.
• Konuya ilişkin bazı uluslararası soruşturmalar ve tanıklıklar geçmişte de gündeme gelmişti.

Hırvat gazeteci Domagoj Margetic’in “Plati i Pucaj!” (Öde ve Ateş Et!) adlı kitabı, Bosna Savaşı sırasında Saraybosna kuşatmasına ilişkin tartışmalı ve ağır iddiaları yeniden gündeme taşıdı. Kitapta, 1992–1996 yılları arasındaki kuşatma sürecinde bazı zengin yabancıların, Sırp güçleriyle bağlantılı şekilde mevzilere götürülerek sivillere ateş açtığı öne sürülüyor.

“İnsan safarisi” ve para karşılığı ateş açma iddiası

Kitapta yer alan iddialara göre, bu faaliyetler “insan safarisi” olarak adlandırılan organize bir yapının parçasıydı. Yabancıların, belirli bölgelerde sivillere ateş açmak için yüksek meblağlar ödediği, özellikle kadın ve çocukların hedef alındığı ileri sürülüyor.

İddialarda, farklı hedeflere yönelik “fiyatlandırmalar” yapıldığı ve daha “riskli” görülen hedefler için daha yüksek ödemeler talep edildiği de yer alıyor. Bu kapsamda, genç ve hamile kadınların özellikle hedef alındığı öne sürülüyor.

İstihbarat bağlantısı ve tanıklık iddiaları

Margetic, kitabında yer verdiği bilgilerin 1996 yılında öldürülen Bosnalı istihbarat görevlisi Nedzad Ugljen’in kendisine aktardığı belge ve ifadelerden oluştuğunu belirtiyor. Ayrıca bazı yabancı katılımcıların kimliklerine ve Avrupa’dan gelen üst düzey isimlere dair iddialar da kitapta yer alıyor.

Bununla birlikte, söz konusu anlatımların büyük ölçüde tanıklıklara ve dolaylı belgelere dayandığı, doğrudan doğrulanmış yargı kararlarıyla kesinleşmiş bulgular olmadığı da dikkat çekiyor.

Uluslararası soruşturmalar ve geçmiş ifadeler

İtalya’da geçtiğimiz yıl Milano Savcılığı’nın, Bosna Savaşı sırasında Saraybosna’ya giderek sivillere ateş açtığı iddia edilen İtalyan vatandaşlarına yönelik bir soruşturma başlattığı biliniyor. Benzer şekilde, bazı araştırmacıların da Avrupa’dan gelen kişilerin bu tür faaliyetlere katıldığına dair iddiaları gündeme getirdiği aktarılıyor.

Öte yandan, ABD’li eski deniz piyadesi John Jordan’ın 2007 yılında Lahey’de verdiği ifade de kuşatma sırasında sivillerin sistematik şekilde hedef alındığına dair tanıklıklar arasında gösteriliyor. Jordan, özellikle çocukların ve genç kadınların seçilerek vurulduğunu anlatmıştı.

Saraybosna kuşatmasının bilançosu

Modern savaş tarihinin en uzun kuşatmalarından biri olarak kabul edilen Saraybosna kuşatmasında 11 bin 541 kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin 1.601’inin çocuk olduğu, en az 53 çocuğun ise keskin nişancı ateşiyle öldürüldüğü belirtiliyor. Kuşatma boyunca şehir, yoğun topçu ve keskin nişancı ateşi altında kalmıştı.