MİT arşivinden 1940 yılına ait Ankara Ulus istihbarat belgesi paylaşıldı

• Milli İstihbarat Teşkilatı, MAH Riyasetinden Ankara B Amirliğine gönderilen 16 Ağustos 1940 tarihli tarihi bir istihbarat talimatını resmi sitesinde yayımladı.
• Belgede, Ankara Ulus'taki Tan kırtasiyesinden fotoğraf makinesi alan ve belge kopyalamaya çalışan kısa boylu, sarışın bir şüphelinin takibi isteniyor.
• Karşı casusluk yöntemlerinin anlatıldığı vesikada, şüphelinin deşifre olmaması için esnaf yerine mağazanın gizlice gözetlenmesi talimatı veriliyor.
• Tarihe tanıklık eden bu özel evraka, MİT'in internet sitesindeki Özel Koleksiyon ve Belgeler sekmeleri üzerinden tüm vatandaşlar dijital olarak ulaşabiliyor.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), resmi internet sitesi üzerinden 1940 yılında Ankara'nın Ulus semtindeki bir yabancı ajan şüphelisiyle ilgili "acele" kodlu tarihi bir belgeyi kamuoyunun erişimine açtı. Paylaşılan bu önemli vesika, dönemin istihbarat faaliyetlerine ve şüpheli bir şahsın fotoğraf makinesiyle yapmaya çalıştığı gizemli kopyalama işlemlerine ışık tutuyor.

Yabancı istihbarat şüphelisi Ulus meydanında takibe alındı

Milli İstihbarat Teşkilatı, kurumun köklü tarihine ışık tutmak amacıyla resmi internet sitesi üzerinden arşiv niteliği taşıyan belge paylaşımlarına hız kesmeden devam ediyor. Kurumun yayımladığı son tarihi belge, Ankara'nın Ulus semtinde faaliyet yürüten yabancı bir istihbarat şüphelisinin durumunun açıklığa kavuşturulması hedefini taşıyor.

MAH Riyasetinden Ankara B Amirliğine gönderilen 16 Ağustos 1940 tarihli bu talimat evrakının üzerinde dikkat çekici bir şekilde "acele" ibaresi bulunuyor. Paylaşılan tarihi vesikada, Rus veya Bulgar asıllı olduğu anlaşılan ancak kimliği henüz tespit edilemeyen gizemli bir şahsın şüpheli hareketleri detaylandırılıyor.

Söz konusu şüphelinin Ulus meydanında faaliyet gösteren Tan kırtasiyesine giderek buradan bir fotoğraf makinesi satın alması istihbarat birimlerinin dikkatini çekiyor. Gizemli şahsın aldığı bu makineyle yazı kopyalama ve bu kopyaların büyütülmesinin nasıl olacağı hakkında bilgi edinmeye çalışması raporlanıyor.

Agrandisman cihazı alırken gizli takip planlandı

Resmi belgede yer alan detaylara göre, şüpheli şahıs bir fotoğrafın büyütülerek çıkarılması için kullanılan özel bir agrandisman cihazını da satın almak istiyor. Ancak talep edilen bu cihazın o an için Tan kırtasiyesinde bulunmadığı bilgisi istihbarat notları arasında kendisine yer buluyor.

Kısa boylu ve sarışınca olarak tarif edilen şüphelinin, cihazı görmek üzere yarın (17 Ağustos 1940) öğleden önce ya da sonra tekrar kırtasiyeye geleceği belirtiliyor. Teşkilatın hazırladığı belgede, bu şahsın teşhisi ve kimliğinin tespitinin lazım olduğu vurgulanarak, aldığı ekipmanlarla tam olarak neler yapacağının belirlenmesinin ehemmiyetine dikkat çekiliyor.

Karşı istihbarat çalışmaları ve takip stratejisi

MİT tarafından gün yüzüne çıkarılan belgede, o dönem uygulanan profesyonel karşı istihbarat çalışmalarına dair son derece stratejik bilgiler de veriliyor. Talimatta, şüphelinin teşhisi için kırtasiye sahiplerinden istifade etmenin, şüphelinin takip edildiğini anlamasına yol açabileceği riski üzerinde duruluyor.

Bu risk sebebiyle mağazanın gizlice gözlenmesi ve mağaza çalışanlarından birinin agrandisman cihazını almak için dükkandan çıkıp kırtasiyeye geri dönüşünün gözetilmesi emrediliyor. Tam o esnada Tan kırtasiyesinde bulunularak cihazı teslim alacak kısa boylu, sarışın şüphelinin peşini bırakmayarak kimliğini ve faaliyetlerini tespit etmeye gayret etme zarureti aktarılıyor.

Vatandaşlar tarihi belgelere internetten ulaşabiliyor

Operasyonun önemine binaen talimatın son kısmında, "Gizli istihbarat servislerinin karakteristik mesailerinden olan alametlerden ipucu temin ederek meseleyi aydınlatmanın Ankara merkezinin uyanık ve gayretli memurlarından beklenir" ifadeleri yer alıyor. En kötü ihtimalle bu alışverişin zararlı maksatla yapılmadığının tespitinin bile bir başarı olduğu belirtilerek, icabına tevessül edilmesi rica ediliyor.

Türkiye'nin istihbarat geçmişine ayna tutan bu tür özel dokümanlar, teşkilatın dijital arşivleme politikası kapsamında şeffaf bir şekilde meraklılarıyla buluşuyor. Vatandaşlar paylaşılan bu tarihi belgeye, MİT'in resmi sitesinde yer alan "Özel Koleksiyon" sekmesi altında bulunan "Belgeler" kısmından diledikleri an ulaşabiliyor.