ABD Başkan Yardımcısı JD Vance - Reuters
- JD Vance, ABD-İran mutabakatının yaklaşık bir buçuk sayfalık genel bir çerçeve metni olduğunu açıkladı.
- Vance, anlaşmanın teknik ayrıntılarının sonraki müzakerelerde belirleneceğini söyledi.
- ABD Başkan Yardımcısı, İran'ın nükleer silah üretmeme taahhüdünün anlaşmanın en önemli unsuru olduğunu vurguladı.
- Vance, şu ana kadar herhangi bir yaptırım hafifletmesi veya dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmadığını ifade etti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington ve Tahran yönetimleri arasında sağlanan mutabakatın yalnızca genel bir çerçeve oluşturduğunu, anlaşmanın kritik ayrıntılarının ise ilerleyen teknik müzakerelerde netleştirileceğini söyledi.
Amerikan yayın kuruluşu CNN'e konuşan Vance, mutabakat metninin yaklaşık bir buçuk sayfa uzunluğunda olduğunu belirterek, bunun kapsamlı bir anlaşma değil, müzakere sürecinin temelini oluşturan bir belge olduğunu ifade etti.
Vance, "Birçok konuda bunları teknik müzakere aşamasında çözmemiz gerekecek ancak mutabakat zaptı, İranlıların anlaşmanın faydalarından yararlanırken yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlayacak bir çerçeve oluşturuyor." dedi.
İran için iki seçenek
Başkan Yardımcısı Vance, anlaşma kapsamında İran'ın önünde iki farklı yol bulunduğunu söyledi.
Buna göre ilk seçeneğin ağır ekonomik yaptırımlar altında kalmaya devam etmek olduğunu belirten Vance, bu durumda İran'ın ne askeri kapasitesini ne de nükleer programını yeniden inşa edebileceğini ifade etti.
İkinci seçeneğin ise uluslararası denetim mekanizmaları aracılığıyla nükleer programını yeniden silahlandırmayacağını doğrulanabilir biçimde kanıtlamak olduğunu söyledi.
Vance, "Bunu yaparlarsa, bu durum tüm bölgeyi dönüştürecek." ifadelerini kullandı.
"Anlaşmanın en önemli unsuru doğrulanabilir taahhüt"
Vance, mutabakatın en kritik unsurunun İran'ın nükleer silah üretmeme konusunda doğrulanabilir bir taahhüt vermesi olduğunu vurguladı.
Tahran yönetiminin bu yükümlülüklere uyması halinde anlaşmanın ekonomik ve diplomatik faydalarından yararlanabileceğini kaydetti.
İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması veya yaptırımların hafifletilmesiyle ilgili soruya yanıt veren Vance, şu ana kadar böyle bir adım atılmadığını söyledi.
Vance, "Ne ABD'den ne de Körfez'deki müttefiklerimizden tek bir dolar bile yaptırım hafifletmesi veya varlıkların dondurulmasının kaldırılması olmadı." dedi.
ABD'li yetkili: Detaylar 24 ila 48 saat içinde açıklanacak
Daha önce açıklama yapan üst düzey bir ABD'li yetkili de mutabakatın gelecekteki müzakerelerin işleyişine ilişkin bir çerçeve sunduğunu belirtmişti.
Yetkili, ABD tarafında mutabakatın Donald Trump ve JD Vance, İran tarafında ise Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıklamıştı.
Yetkili, İran'ın nükleer programı, nükleer silah üretmediğinin doğrulanması ve bölgedeki radikal gruplara finansman desteğinin sonlandırılması konularında işbirliği düzeyi arttıkça dünya ekonomisine daha fazla entegre olabileceğini ifade etmişti.
Mutabakatın ayrıntılarının 24 ila 48 saat içerisinde kamuoyuyla paylaşılacağını belirten yetkili, bu süreç sonrasında anlaşmanın daha net anlaşılacağını kaydetmişti.
Ayrıca yetkili, İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde yaklaşık 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının kademeli olarak serbest bırakılabileceğini öne sürmüştü.
Öte yandan, mutabakatta İsrail'in Lübnan'dan çekilmesine ilişkin herhangi bir madde bulunmadığı da belirtildi.
