- Yaşlı ve başörtülü kadınların yapay zekâ ile kurgulanan sahte kavga görüntüleri, öfke ve merak uyandırarak yüksek tıklama oranlarına ulaşıyor.
- Sahte içeriklere inanma oranının %15 ile %20 gibi ciddi seviyelerde olduğu, mağdurların sahte kripto ve forex platformlarına yönlendirildiği belirtiliyor.
- Vurgunun arkasındaki odakların bir diğer amacı da muhafazakâr ve seküler kesimleri karşı karşıya getirerek toplumsal kutuplaşmayı tırmandırmak.
- Avrupa Birliği'nden yanıltıcı içerikler nedeniyle 200 milyon euroya yakın ceza yiyen X platformu, sahte reklamlara karşı hâlâ yetersiz kalıyor.
Sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter), son dönemde klasik yöntemlerin çok ötesine geçen yapay zekâ destekli sponsorlu dolandırıcılık reklamlarının istilasına uğradı. Toplumun dini, kültürel ve siyasi hassasiyetlerini doğrudan hedef alan bu operasyonlar; sadece vatandaşın cüzdanını boşaltmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal güven duygusunu ve dijital ekonomiyi de baltalıyor.
Duygu sömürüsü ve sahte kavgalarla tıklama oranı yüzde 20'yi buldu
Reklamlarda sıkça kullanılan yöntem, yaşlı başörtülü kadınların ünlü isimlerle kavga ettiği sahnelerin yapay zekâ ile üretilmesi. İlk bakışta gerçek bir televizyon programı karesi gibi duran bu görüntüler, toplumun dini, kültürel ve siyasi hassasiyetlerini hedef alıyor. Amaç, öfke ve merak duygusunu tetikleyerek yüksek tıklama almak. İstatistiklere göre bu sahnelere inanların oranı da hala oldukça yüksek.
Bazı sahte reklamlarda içeriğe inanma oranı yüzde 15 ile 20 arasında değiştiği ifade ediliyor. Bu dolandırıcılık ağları özellikle kripto para, forex ve sahte yatırım platformlarına yönlendirme yapıyor. Vatandaşlar yüksek kar vaadiyle para yatırdıktan sonra bir daha ulaşamıyor. Yalnızca tıklama ve reklam geliri değil; çalınan kişisel veriler ve banka bilgileri üzerinden çok daha büyük ölçekli ekonomik vurgunlar gerçekleştiriliyor.
Fintech ve dijital finans güvenliği tehlikede
Bu siber dolandırıcılık operasyonları sadece bireyleri etkilemiyor. Dijital finansal sistemlere olan güveni kökünden sarsarak, uzun vadede Türkiye'nin yükselen fintech (finansal teknoloji) sektörüne ve dijital bankacılık ekosistemine de büyük zararlar veriyor.
Asıl amaç toplumsal kutuplaşmayı artırarak kaos yaratmak
Operasyonların arkasındaki asıl amaçlardan birinin de toplumsal kutuplaşmayı artırmak olduğu değerlendiriliyor. Özellikle muhafazakâr kesimi hedef alan sahte içerikler hem bu kesimde öfke yaratıyor hem de karşı tarafı provoke ederek toplumsal gerilimi yükseltiyor. Bu kaos ortamı, dijital ekonomiye olan güveni zedeliyor ve uzun vadede Türkiye'nin fintech ve dijital finans sektörüne zarar veriyor.
X'in yapay zekâ ile üretilmiş yanıltıcı içeriklere karşı bazı yaptırımlar getirdiği biliniyor. Ancak uzmanlara göre alınan önlemler hâlâ yetersiz kalıyor. Yakın zaman önce X'e Avrupa Birliğinden 200 milyon euroya yakın ceza kesilmişti.
Adım adım siber tuzak: Kullanıcı tıkladığında ne oluyor?
Uzmanlar ve medya gözlemcilerinin incelediği vakalarda deepfake (yapay zekâ video kurgu) temelli bu tehlikeli sistem genellikle şu şekilde işliyor:
- İlk Temas: Kullanıcı şok edici görseli görüp "Videoyu izle", "Gerçek ortaya çıktı" veya "Detaylar burada" butonuna tıklıyor.
- Tuzak Link: Kısa linkler (örnekteki malltheodoi. com tarzı) üzerinden sahte haber sitelerine yönlendiriliyor.
- Güven Algısı: Bu siteler büyük ve prestijli medya kuruluşlarının internet tasarımını birebir taklit ediyor.
- Veri Avcılığı: Kullanıcıya "devam etmek için" kişisel bilgi formu doldurtuluyor veya yüksek getirili sahte yatırım fırsatları sunuluyor.
- Ağır Darbe: Bazı durumlarda arka planda cihaza virüs bulaştırılarak banka uygulamalarına, şifrelere ve tüm kişisel verilere tam erişim sağlanıyor.
