ABD Kongre Araştırma Merkezi'nden Türkiye Raporu

Başlıca Konular - Mayıs 2023 Seçimleri - ABD İlişkileri" başlığıyla çıkan raporda, Türkiye’deki seçim sürecine dair değerlendirmelerin yanında İsveç’in NATO üyeliği talebine Türkiye’nin bakışı, ABD ile Türkiye arasındaki askeri ve ekonomik meseleler ve Türkiye’nin bölge ülkeleriyle olan ilişkilerine dair bilgilendirici içerik ve bağımsız analizlerin paylaşıldığı görülüyor.

Rapordan öne çıkan başlıklar şöyle:

''Mehmet Şimşek'in atanması uluslararası piyasaların Türkiye'ye olan güvenini artırabilir.''

Türkiye’deki döviz ve enflasyon krizinin tüketicilerin yaşam maliyetini ve özel sektörün uluslararası borçlanma maliyetini önemli ölçüde etkilediği belirtilen raporda, 2024 yerel seçimlerine kadar ekonominin “karmaşık ve aşamalı” bir tür normalleşmeyle idare edilebileceği yorumu yapıldı. Raporda, şu ifadeler kullanıldı:

“Bugüne kadar nispeten dirençli olan ve AB ile Gümrük Birliği'ne bağlı olan Türkiye'nin imalata dayalı ekonomisi için beklentiler, Türkiye'nin mali krizini hızlı bir şekilde çözebilmesi halinde olumlu olmaya devam edebilir. Haziran ayı başında Erdoğan, AKP'nin önde gelen isimlerinden ve profesyonel bir ekonomist olan Mehmet Şimşek'i Türkiye'nin maliye bakanı olarak atadı. Erdoğan'ın daha önceki liderlik görevlerinde (2009-2015 yılları arasında maliye bakanlığı dahil) Şimşek genellikle para politikasına daha ortodoks bir yaklaşımı desteklemişti ve Erdoğan'ın Şimşek'e hareket etme esnekliği vermesi halinde Şimşek'in atanması uluslararası piyasaların Türkiye'ye olan güvenini artırabilir. Bazı gözlemciler, Erdoğan'ın bir rota değişikliğine izin vermesi halinde, bunun Türkiye'yi faiz oranları konusunda tamamen ortodoks uygulamaya döndürmek yerine karmaşık veya aşamalı olacağını iddia ediyor. Erdoğan, Mart 2024'te yapılması planlanan yerel seçimler öncesinde işsizliği artırabilecek ve işletmeler için likidite sorunları yaratabilecek kemer sıkma önlemlerinden kaçınmaya çalışabilir.''

Dış İlişkiler Komitesi: Türkiye İsveç'in NATO üyeliğini onayladıktan sonra onlara uçuş aviyoniği satabiliriz

''Türkiye'de Mayıs 2023 seçimlerinin sona ermesinin ardından, ABD senatosunun Dış İlişkiler Komitesi (SFRC) üyelerinin olası bir F-16 satışına ilişkin endişeleri biraz yumuşamış olabilir. Nisan 2023'te bu üyeler, Türkiye'nin F16'larının NATO'da birlikte çalışabilirliğini artırmak için 2019'da talep ettiği olası bir aviyonik satışına ilişkin resmi bildirimin ABD Hükümeti tarafından yapılmasını kabul etmiş görünüyorlar. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden seçilmesinden birkaç gün önce ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı (HFAC) Michael McCaul, kendisinin ve olası büyük silah satışlarını denetleyen diğer üç üyenin (SFRC Başkanı Menendez ve kıdemli üye Jim Risch ve HFAC kıdemli üyesi Gregory Meeks) ‘Türkiye İsveç'in NATO üyeliğini onayladıktan sonra ve Yunanistan'ın ABD yapımı F-35 savaş uçakları satın almasına ve F-16'larını geliştirmesine yönelik son onayların ardından transferi onaylayacağına inandığını’ söyledi.”

ABD hükümeti, İsveç'in 11-12 Temmuz'da Litvanya'da yapılacak NATO zirvesine kadar NATO'ya katılması çağrısında bulunurken, Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Menendez, İsveç'in bazı Kongre üyeleri için "denklemin tamamı" olabileceğini, ancak kendisi için sadece "denklemin bir parçası" olduğunu söylemişti.

Bir analist, Türkiye'nin İsveç'in NATO üyeliğini onaylaması, Yunanistan'a ve belki de Ermenistan gibi diğer komşulara yönelik "kavgacı tutumunu" sona erdirmesi halinde, "somut taahhütler ve fiilen gerçekleşecek çeşitli göstergelerle ortaya çıkacağı üzere, en azından benim için ileriye dönük bir yol var” dedi.

''Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Meeks'in, mayıs sonunda yaptığı ve Türkiye'nin İsveç'in NATO üyeliğini onaylamasını ve Yunanistan da dahil olmak üzere ilave adımlar atmasını istediği yönündeki açıklamasına dayanarak Menendez ile kabaca aynı çizgide olabilir'' ifadesini kullandı.