AB savunma bütçesi planı İsrail'in silah sanayisini içermiyor

Brüksel'de açıklanan taslak teklife göre İsrail, Avrupa'nın Yeniden Yapılandırılması Planı 'Hazırlık 2030' kapsamında AB'nin yeni 150 milyar Avroluk kredi fonu tarafından finanse edilen sözleşmeler için uygun ülkeler listesinden çıkarılabilir.

Fransa ve Almanya arasında rekabet

Geçtiğimiz aylarda Fransa ve Almanya arasında, AB ülkelerinin savunmaya ayıracakları bütçede bir devrimi temsil eden fondan gelen paranın AB dışında üretilen teçhizatın satın alınmasına harcanıp harcanamayacağı konusunda perde arkasında bir çekişme yaşandı.

Gelişmiş bir silah sanayisine sahip olan Fransızlar, fonun tamamen AB içinde değerlendirilmesini talep etti. İsrail'in Arrow 3 hava savunma sistemini satın alan ve İsrail'den milyarlarca avro tutarında İHA kiralayan ve ABD'den Patriot hava savunma sistemleri satın alma niyetini açıklayan Almanlar ise fonun sadece bir kısmının AB içindeki alımlara tahsis edilmesini, geri kalanının ise diğer ülkelerde harcanmasına izin verilmesini talep etti.

Açıklanan taslak teklif Fransızların galip geldiğini gösteriyor. Avrupa'da manşetler, kararın ABD, İngiltere ve Türk silah endüstrilerini milyarlarca avroluk Avrupa alımlarının dışında bıraktığını, İsrail'in de çitin dışında kalacağını duyurdu.

AB ülkeleri ve Ukrayna için

Teklife göre savunma sistemlerinin tedarik maliyetinin %65'inin AB ülkeleri ile Norveç, İzlanda, İsviçre ve Lichtenstein'dan oluşan EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) ülkelerinde ve Ukrayna'da harcanması gerekiyor.

Geri kalan %35'lik kısım ise ancak AB ile bir güvenlik ve savunma ortaklığı anlaşması imzalamış olmaları koşuluyla diğer ülkelerde harcanabilir. Güney Kore, Japonya ve İngiltere'nin bu tür anlaşmaları imzalaması beklenirken ABD, ülkelerin belirli silah sistemlerinin satışını engellemesine izin vermeyeceği endişesiyle bu tür anlaşmaları imzalamıyor.

İsrail ve savunma şirketleri kendilerini AB gereklilikleri ile ABD ile olan güvenlik ittifakı arasında sıkışmış bulabilirler ki bu da böyle bir stratejik anlaşmanın imzalanmasını engelleyecek ve milyarlarca avroluk potansiyel satıştan mahrum kalmalarına neden olacaktır. AB planı ayrıca Avrupa ülkelerinin tamamen EFTA üyesi olmayan ya da anlaşma imzalamamış bir ülkede tasarlanmış silah sistemleri satın alma olasılığını da dışlıyor.

Plan şu anda savunma harcamaları için 150 milyar Avroluk bir kredi fonu öngörüyor, ancak bunun 500 milyar Avro ya da daha fazlasına genişletilebileceğini düşünenler de var.