ABD-AB ilişkilerinde dijital egemenlik krizi

• ABD, dijital platformlara baskı uyguladıkları iddiasıyla 5 Avrupalı isme vize kısıtlaması getirdi.
• AB Konseyi, Komisyon ve Dış Politika Yüksek Temsilciliği karara sert tepki gösterdi.
• Brüksel, adımın ifade özgürlüğü ve dijital egemenliğe yönelik bir saldırı olduğunu savundu.
• Kriz, AB–ABD ilişkilerinde dijital düzenlemeler ekseninde yeni bir gerilime işaret ediyor.

Avrupa Birliği (AB) kurumlarının liderleri, ABD’nin, eski AB Komisyonu üyelerinden Thierry Breton’un da aralarında yer aldığı 5 Avrupalıya vize kısıtlaması uygulamasına sert tepki gösterdi.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, ABD merkezli X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, “AB, ABD’nin Avrupa vatandaşlarına ve yetkililerine yönelik seyahat kısıtlamalarını kınıyor” ifadesini kullandı. Costa, bu tür önlemlerin müttefikler ve ortaklar arasında kabul edilemez olduğunu belirterek, Avrupa Birliği’nin ifade özgürlüğünü, adil dijital kuralları ve düzenleyici egemenliğini savunma konusundaki kararlılığını vurguladı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de açıklamasında, ifade özgürlüğünün güçlü Avrupa demokrasisinin temel taşlarından biri olduğunu belirtti. Von der Leyen, “Bununla gurur duyuyoruz ve bunu koruyacağız” mesajını verdi.

Kallas: Egemenliğimizi sorgulayan bir adım

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da ABD’nin kararına sert tepki gösteren isimler arasında yer aldı. Kallas, X üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD’nin Avrupalı vatandaşlar ve yetkililere yönelik seyahat kısıtlamalarının kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Kallas, söz konusu kararın Avrupa’nın egemenliğini sorgulamaya yönelik bir girişim olduğunu belirterek, AB’nin ifade özgürlüğü, adil dijital kurallar ve kendi alanını düzenleme hakkı başta olmak üzere temel değerlerini savunmayı sürdüreceğini vurguladı.

ABD’nin gerekçesi ve hedef alınan isimler

ABD Dışişleri Bakanlığı, vize kısıtlaması kararını, “Amerikalıların görüşlerinin sansürlenmesi için dijital platformlara baskı uyguladıkları” iddiasına dayandırdı.

Kısıtlama getirilen isimler arasında eski AB Komisyonu Üyesi Thierry Breton’un yanı sıra Dijital Nefretle Mücadele Merkezi Başkanı Imran Ahmed, Küresel Dezenformasyon Endeksi Başkanı Clare Melford ile Almanya merkezli HateAid sivil toplum kuruluşunun yöneticileri Anna-Lena von Hodenberg ve Josephine Ballon yer aldı.

Dijital kuralların mimarı Breton

Geçmişte Fransa Maliye Bakanlığı görevinde bulunan Thierry Breton, 2019–2024 yılları arasında AB Komisyonu’nda görev yaptı. Breton, bu dönemde özellikle büyük teknoloji şirketlerini hedef alan katı dijital düzenlemelerin hazırlanmasında öncü rol oynamıştı.

Brüksel’de yapılan değerlendirmelerde, Washington’un kararının yalnızca bireysel isimlere değil, AB’nin dijital düzenleme yaklaşımına yönelik siyasi bir mesaj taşıdığı görüşü öne çıkıyor. ABD’nin adımı, iki taraf arasında uzun süredir devam eden dijital egemenlik ve ifade özgürlüğü tartışmalarını daha da derinleştirmiş görünüyor.