ABD-Azerbaycan ilişkilerinde yeni sayfa: Stratejik ortaklık

• gdh’a konuşan ABD’nin eski Bakü Büyükelçisi ve eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Matthew Bryza, anlaşmayı stratejik ortaklığın yeni aşaması olarak nitelendirdi.
• Bryza, enerji, kritik mineraller, yapay zekâ ve siber güvenliğin öne çıktığını söyledi.
• ABD’nin amacının Rusya ve İran’ı dengelemekten çok bölgesel istikrar olduğunu vurguladı.
• Bryza, anlaşmanın Azerbaycan–Ermenistan barış sürecine siyasi ivme katacağını ifade etti.

gdh’a değerlendirmelerde bulunan Bryza, Bakü’de imzalanan ABD–Azerbaycan Stratejik Ortaklık Şartı’nı “iki ülke ilişkilerinde yeni ve tarihi bir aşama” olarak tanımladı.

Bryza, belgenin içeriğinin tamamen yeni olmadığını, ancak ton ve siyasi taahhüt düzeyinin farklılaştığını belirtti. Bryza, “İmzalanan bölge, bölgesel bağlantı projeleri kapsamında Zengezur Koridoru ve Orta Koridor gibi girişimlerin, geçmişte Bakü–Tiflis–Ceyhan petrol boru hattı ve Güney Gaz Koridoru ile başlayan iş birliğinin devamı niteliğinde.” dedi.

Enerji ve teknoloji iş birliği genişliyor

Bryza’ya göre anlaşmanın ikinci sütunu ekonomik ve teknolojik yatırımları kapsıyor. Enerji alanında elektrik, sivil nükleer enerji ve kritik minerallerin yeni başlıklar olarak öne çıktığını ifade eden Bryza, “yapay zeka yatırımlarının veri merkezleri kurulması ve teknoloji insan kaynağının geliştirilmesini içerebileceğini düşünüyorum.” dedi.

Güvenlikte yeni başlıklar

Güvenlik boyutunda ABD savunma ekipmanlarının satışı, terörle mücadele iş birliği ve insani mayın temizleme faaliyetlerinin yer aldığını belirten Bryza, “Siber güvenliğin ise anlaşmada ilk kez açık bir taahhüt olarak ortaya çıktığını görüyoruz.” açıklamasında bulundu.

Barış sürecine ivme beklentisi

Bryza, ABD yönetiminin Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış anlaşmasında arabuluculuk rolünü öne çıkarmak istediğini dile getirerek, “Stratejik ortaklık, sürece “yeni ivme” kazandıracak ve anlaşmanın son aşamaya ulaşmasına yardımcı olacak.” yorumunu yaptı.

ABD’nin bölgedeki hedeflerine de değinen Bryza, Washington’ın önceliğinin yalnızca Rusya ve İran’ın etkisini sınırlamak olmadığını vurguladı. Bryza, “Temel amacın Güney Kafkasya’nın istikrarlı kalmasını sağlamak ve hiçbir dış gücün baskın konuma gelmemesi olduğunu düşünüyorum.” dedi.

Bu yaklaşımın ABD yatırımlarını artıracağını belirten Bryza, Amerikan ve Azerbaycan şirketlerinin ortak projelerle ekonomik büyüme ve istihdam yaratabileceğini kaydetti.