ABD, hurdaya ayrılmış F-16’ları Ukrayna’ya yedek parça olarak gönderiyor

Arizona'daki Tucson Uluslararası Havalimanı’nda çekilen ve sosyal medyada yayılan fotoğraflarda, kanatları, motorları ve radar burunları sökülmüş haldeki üç F-16’nın, Ukrayna’ya ait bir Antonov An-124 uçağına yüklendiği görüldü. Uçuş takip verileri, uçağın 26 Nisan’da Polonya’daki Rzeszów-Jasionka Havalimanı’na indiğini doğruladı.

ABD Hava Kuvvetleri doğruladı

ABD Hava Kuvvetleri, bu gelişmeyi doğrulayarak, Ukrayna’ya verilen F-16’ların “tamamen operasyon dışı, motor ve radar gibi kritik bileşenleri olmayan” uçaklardan oluştuğunu ve sadece yedek parça kaynağı olarak gönderildiğini belirtti. Bu uçaklar, Tucson yakınındaki Davis-Monthan Hava Üssü’nde yer alan 309. Havacılık Bakım ve Rejenerasyon Grubu'na (AMARG) ait “uçak mezarlığından” temin edildi.

Hangi varyant gönderiliyor?

Gönderilen modellerin tam versiyonu doğrulanmasa da, burun kısmında görülen IFF antenleri, bu uçakların ABD Ulusal Hava Muhafızları tarafından kullanılan eski Block 15 ADF varyantları olabileceğine işaret ediyor.

Ukrayna’nın F-16 macerası

Ukrayna'ya şimdiye kadar Hollanda’dan 24, Danimarka’dan 19, Norveç’ten 12 operasyonel F-16’nın yanı sıra, yedek parça için 10 uçak ve Belçika’dan 30 uçak sözü verildi. Ancak bu uçaklardan bazıları sadece pilot eğitimi amacıyla Romanya’daki Avrupa F-16 Eğitim Merkezi'nde (EFTC) kullanılıyor.

Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin F-16’lara geçiş süreci, hem uçakların yaşından kaynaklanan bakım yükü hem de yedek parça teminindeki sıkıntılar nedeniyle oldukça zorlu geçiyor. Özellikle Belçika Savunma Bakanlığı, parça eksikliklerinin teslimatlarda gecikmeye yol açtığını açıklamıştı.

Ayrıca Ukrayna, F-16’larla yaşanan kayıpları da duyurdu. İlk F-16, Temmuz 2024’te göreve alınmasından kısa süre sonra düşerken, 12 Nisan 2025’te S-400 sistemiyle vurulduğu iddia edilen bir diğer F-16 da düşürüldü. Her iki olayda da pilotlar hayatını kaybetti.

F-16’lar şu anda AIM-9X ve AIM-120 gibi hava-hava füzeleriyle devriye uçuşlarında, GBU-39/B küçük çaplı bombalar ve AN/ALQ-131 elektronik karşı tedbir podlarıyla hava-yer görevlerinde kullanılıyor. Ukrayna’nın havadan yakıt ikmal kapasitesi bulunmadığından, F-16’lar genellikle üç harici yakıt tankıyla uçuş yapıyor.

Bu bağlamda ABD’nin sağladığı yedek parça uçakları, Ukrayna’nın artan F-16 filosunun operasyonel kalabilmesi açısından hayati önemde görülüyor.