ABD NATO'dan ayrılacak mı?

• gdh’a konuşan Yücel Karauz’a göre ABD’nin ayrılması, NATO’nun askeri kapasitesinde büyük zayıflama yaratır.
• Karauz, “Nükleer caydırıcılık ciddi ölçüde azalır; Avrupa içinde güvenlik politikalarında bölünme riski ortaya çıkar.” dedi.
• Karauz’a göre bu ihtimal, Türkiye açısından hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nun İran’a yönelik askeri operasyonda Washington’u desteklememesini sert sözlerle eleştirdi. Trump, “Bence NATO’nun bu operasyona katılmaması inanılmaz bir hataydı. ABD, müttefiklerini korumak için önemli kaynaklar harcıyor ancak Washington artık ittifaka verdiği desteği yeniden gözden geçirmeli.” dedi.

Son aylarda Beyaz Saray yönetiminin NATO’ya yönelik memnuniyetsizliğinin artması, ABD’nin ittifaktan ayrılabileceğine dair tartışmaları da yeniden alevlendirdi.

Konuyla ilgili gdh’a konuşan Karauz, ABD’nin NATO’dan ayrılma ihtimalini “Küresel güç dengelerini sarsacak tarihi bir kırılma olur.” sözleriyle yorumladı.

Karauz, Washington’un son dönemde NATO’ya yönelik eleştirilerinin artmasının olası bir ayrılık senaryosunu yeniden gündeme taşıdığını vurguladı. Sözlerinin devamında Karauz, şu ifadeleri kullandı:

“ABD’nin NATO’dan tamamen ayrılması sadece siyasi değil; aynı zamanda stratejik, hukuki ve küresel güç dengesi açısından da büyük bir kırılma anlamına gelir. ABD NATO’dan ayrılırsa, ittifakın askeri gücünde ciddi bir zayıflama yaşanır. NATO’nun toplam askeri kapasitesinin yaklaşık yüzde 65–70’i ABD’ye bağlıdır. Stratejik hava gücü, uydu ve istihbarat sistemleri ile nükleer caydırıcılık gibi kritik alanlar büyük ölçüde ABD tarafından sağlanmaktadır. Bu nedenle ABD’nin çekilmesi, NATO’yu küresel bir askeri güç olmaktan çıkararak Avrupa merkezli bir güvenlik platformuna dönüştürür.”

— Karauz

Nükleer denge sarsılabilir

Karauz’a göre, ABD’nin ayrılması nükleer caydırıcılık üzerinde de ciddi etkiler yaratır. “Fransa’nın bağımsız bir nükleer doktrini var, İngiltere’nin kapasitesi ise sınırlı. Bu durum özellikle Rusya karşısında güç dengesini ciddi şekilde değiştirebilir.” diyen Karauz, sözlerinin devamında şu cümleleri kurdu:

“ABD’siz bir NATO, Avrupa içinde bölünme riskini de artırır. Doğu Avrupa ülkeleri daha sert güvenlik önlemleri talep ederken, Batı Avrupa ülkeleri daha temkinli davranabilir. Bu da ortak karar alma süreçlerini zorlaştırır ve NATO’nun siyasi bütünlüğünü zayıflatır.”

— Karauz

Finansman ve lojistikte büyük boşluk

Karauz’a göre ABD’nin NATO’dan ayrılması, ittifakın finansal ve operasyonel yapısını da doğrudan etkileyebilir. “NATO bütçesinin büyük bölümü ABD tarafından karşılanırken, Avrupa’daki askeri üsler, lojistik zincirler ve hızlı konuşlandırma kapasitesi de büyük ölçüde ABD’ye aittir.” diyen Karauz, “ABD’nin ayrılması halinde Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını önemli ölçüde artırmak zorunda kalabilir.” açıklamasında buluındu.

Karauz, böyle bir senaryoda NATO’nun küresel rolünün de zayıflayacağını ifade etti ve “İttifak yalnızca Avrupa’nın savunmasıyla sınırlı bölgesel bir yapıya dönüşür. Afganistan, Orta Doğu ve Hint-Pasifik bölgelerindeki etkisi önemli ölçüde azalır.” dedi.

Senaryo mümkün ama zor

Karauz, hukuki olarak ABD’nin NATO’dan ayrılmasının mümkün olduğunu ancak pratikte oldukça zor olduğunu da şu sözlerle dile getirdi:

“NATO Antlaşması’nın 13. maddesine göre bir ülke bir yıl önceden bildirimde bulunarak ittifaktan ayrılabilir. Ancak siyasi ve stratejik gerçeklikler bu ihtimali oldukça zayıflatmaktadır.”

— Karauz

ABD açısından NATO’nun stratejik önemine dikkat çeken Karauz, açıklamalarına şöyle devam etti:

“ABD açısından NATO, Avrupa’da güç projeksiyonu sağlar, Rusya’ya karşı denge oluşturur ve dolaylı olarak Çin’e karşı avantaj sunar. Bu nedenle NATO’dan ayrılmak ABD’nin küresel liderliğini de zayıflatır.”

— Karauz

Karauz’a göre en gerçekçi senaryo ABD’nin NATO’dan ayrılması değil, Avrupa üzerindeki baskıyı artırması. Karauz, “ABD içinde Kongre, Pentagon ve dış politika çevreleri büyük ölçüde NATO yanlısıdır. Bu da böyle bir kararın pratikte alınmasını zorlaştırır. En olası senaryo ABD’nin NATO’dan ayrılması değil, Avrupa’ya daha fazla yük paylaşımı baskısı yapması.” dedi.

Son olarak meselenin Türkiye boyutuna da değinen Karauz, süreç Türkiye açısından hem fırsatlar hem de riskler barındırdığını vurguladı. Karauz, “Ülkenin jeostratejik önemi artabilir ancak güvenlik riskleri de paralel şekilde yükselebilir.” yorumunu yaptı.