ABD Ordusu M10 Booker hafif tank projesini iptal etti

Programın iptali, yalnızca milyar dolarlık bir projenin sonu değil; aynı zamanda yıllardır süregelen “Booker gerçekten bir tank mıydı?” tartışmasına da noktayı koymuş oldu.

80 adet teslim alınmıştı

Ordu Sekreteri Dan Driscoll, perşembe günü yaptığı açıklamada “Artık iptal ettiğimize göre ona ne derseniz deyin,” ifadeleriyle kararın kesinleştiğini duyurdu. Driscoll, şu ana kadar yaklaşık 80 adet M10 Booker’ın teslim alındığını belirtti.

Hegseth’in reformlarının parçası

M10 Booker’ın iptali, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in ordu içindeki sistem ve silah tedarik süreçlerinin gözden geçirilmesini öngören reformlarıyla da örtüşüyor. Hegseth’in 30 Nisan’da yayımladığı dört sayfalık talimatta, orduya “modası geçmiş bazı zırhlı ve hava birliklerini" envanterden çıkarması talimatı verilmişti.

Driscoll, “Booker konusunda hata yaptık,” diyerek aracın başlangıçta havadan indirilebilir, çevik ve hafif bir tank olarak tasarlandığını ancak sonucun beklentilerin çok dışında olduğunu kabul etti. “Aslında elimizde ağır bir tank var,” dedi.

Yetkililer, geleneksel olarak benzer projelerin yıllar süren teslimat ve kullanım sürecinin ardından ancak değiştirilmesinin beklendiğini, fakat bu kez Pentagon’a giderek “bir hata yaptık, bu araç beklediğimiz gibi çıkmadı ve durduruyoruz” dediklerini vurguladı.

Tamir hakkı sorunu

M10 Booker projesini tartışmalı hale getiren bir diğer önemli unsur ise “tamir hakkı” meselesi oldu. Booker’ın sözleşmesi, ordu teknisyenlerinin kendi başına gerçekleştirebileceği birçok bakım ve onarım işleminin yalnızca üretici firma General Dynamics tarafından yapılmasını zorunlu kılıyordu.

Driscoll, bu durumu şu sözlerle eleştirdi: “Sivil sektörde benzer bir örneği traktörlerde görmüştük. Çiftçiler ekipmanlarını onaramıyordu. Aynı şey askerlerimiz için de geçerli. İki dolarlık, yirmi dolarlık bir parçayı biz 3D yazıcıyla üretebiliyoruz. Cihazımız var, bilgimiz var ama bunu kendi başımıza yapma hakkımız elimizden alınmış. Bu, ordu liderliği açısından askerlerimize yapılmış büyük bir kötülük.”

Senatör Elizabeth Warren da, Driscoll’un ocak ayındaki onay oturumunda Booker’ın “tamir hakkı” kısıtlamalarını sert biçimde eleştirmişti. Warren, bu tür kısıtlamaların savunma sanayii devlerinin kârlarını artırdığını, ancak Savunma Bakanlığı için daha yüksek maliyetlere ve askerler için daha uzun onarım sürelerine yol açtığını söylemişti.

Ordu yetkilileri, artık benzer sınırlamalara sahip sözleşmelere onay vermeyeceklerini ve askerlerin kendi araçlarını daha hızlı ve verimli biçimde onarabilmesi için adımlar atacaklarını belirtti.