ABD Yüksek Mahkemesi'nden Trump'a gümrük engeli: Vergiler yasalara aykırı bulundu

• Mahkeme, 3’e karşı 6 oyla Trump’ın gümrük vergisi uygulama yetkisinin olmadığını karara bağladı.
• Karar sonrası dolar endeksinde düşüş yaşanırken, hükümetin 175 milyar dolarlık vergi iadesiyle karşılaşabileceği belirtildi.
• Yüksek Mahkeme, "Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası"nın (IEEPA) başkana sınırsız tarife yetkisi vermediğine hükmetti.
• Trump yönetiminin, yeni ticaret yetkilerini kullanarak alternatif tarifeler planladığı bildiriliyor.

Yüksek Mahkeme tarafından açıklanan karar metninde, ABD Anayasası’na atıfta bulunularak gümrük vergisi koyma yetkisinin doğrudan Kongre’ye ait olduğu hatırlatıldı.

Hükümetin IEEPA yasasını "başkana sınırsız ve tek taraflı gümrük vergisi uygulama yetkisi verir" şeklinde yorumlamasını reddeden mahkeme, yasanın yarım asırlık tarihinde hiçbir başkanın bu kapsamda tarifeler uygulamadığını vurguladı.

175 milyar dolarlık iade tehlikesi

Mahkemenin kararı, sadece hukuki değil devasa bir ekonomik sonuç da doğurdu. Piyasalarda dolar endeksinin gerilemesine neden olan hüküm sonrası, federal hükümetin şimdiye kadar topladığı en az 175 milyar dolarlık gümrük vergisini şirketlere iade etmek zorunda kalabileceği ifade ediliyor. Bu durumun ABD bütçesinde ciddi bir yük oluşturması bekleniyor.

Fentanil ve "Karşılıklılık" tarifeleri düştü

Trump, ikinci kez başkan seçilmesinin ardından IEEPA kapsamında neredeyse tüm ticaret ortaklarına "karşılıklı" vergiler getirmiş; Çin, Kanada ve Meksika’ya ise fentanil akışını gerekçe göstererek ek tarifeler uygulamıştı.

Ancak mahkeme, yasada yer alan "ithalatı düzenleme" ifadesinin, böylesine büyük ekonomik ve siyasi etkisi olan bir vergi yetkisini kapsamadığına hükmederek bu tarifelerin yasal zeminini ortadan kaldırdı.

Süreç nasıl buraya geldi?

Özel şirketler ve bazı eyaletler tarafından başlatılan hukuk mücadelesi, 28 Mayıs 2025’te alt mahkemenin "yetki aşımı" kararıyla ivme kazanmıştı.

Trump yönetiminin temyiz başvuruları ve Yüksek Mahkeme’ye taşıdığı "hızlı inceleme" talebi sonucunda, 5 Kasım 2025’te dinlenen savunmaların ardından yargı son sözünü söylemiş oldu.