ABD–Azerbaycan hattında tarihi imza: İki ülke stratejik ortak oldu

• ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Bakü’de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüştü.
• Zirvede ABD–Azerbaycan Stratejik Ortaklık Deklarasyonu imzalandı.
• Anlaşma; güvenlik, terörle mücadele, ticaret ve yapay zekâ alanlarını kapsıyor.
• gdh’a konuşan Azerbaycan Milletvekili Hikmet Babaoğlu’na göre belge, post-Sovyet coğrafyada bir ilk niteliğinde.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Ermenistan ve Azerbaycan’ı kapsayan Güney Kafkasya ziyareti Bakü ayağıyla tamamlandı. Vance, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile yaptığı görüşmenin ardından iki ülke arasında “Stratejik Ortaklık Deklarasyonu’nu” imzaladı.

Söz konusu belge, Washington–Bakü hattında uzun süredir devam eden temasların somut çıktısı olarak değerlendiriliyor.

“Stratejik bir aşamaya geçildi”

gdh’a konuşan Azerbaycan Milletvekili Hikmet Babaoğlu, 8 Ağustos 2025’te varılan mutabakatların altı aylık yoğun bir diplomatik sürecin ürünü olduğunu vurguladı.

Babaoğlu, iki ülke arasında oluşturulan çalışma gruplarının iki kez bir araya geldiğini belirterek, “Stratejik ortaklığın temel yönleri belirlenerek somut bir hukuki çerçeveye kavuşturuldu” dedi.

Babaoğlu’na göre bu imza, ilişkilerin artık klasik diplomatik temasların ötesine geçerek kurumsal ve uzun vadeli bir zemine oturduğunu gösteriyor.

Güvenlikten yapay zekaya

Stratejik Ortaklık Deklarasyonu’nun yalnızca siyasi bir deklarasyon olmadığını belirten Babaoğlu, önümüzdeki dönemde ek anlaşmaların da gündeme geleceğini söyledi.

Anlaşma; terörle mücadele, ticari ilişkilerin derinleştirilmesi, güvenlik konuları ile askerî ve siyasi iş birliğinin yanı sıra yapay zekâ alanında ortak projeleri kapsıyor.

Babaoğlu, bu başlıkların her birinin stratejik nitelik taşıdığına dikkat çekerek, “Özellikle güvenlik ve teknoloji alanındaki iş birliği, bölgesel dengeler açısından belirleyici olabiliir.” açıklamasında bulundu.

“Post-Sovyet coğrafyada bir ilk”

Babaoğlu, ABD’nin bu düzeyde bir stratejik ortaklık belgesini post-Sovyet coğrafyada başka bir ülkeyle imzalamadığına dikkat çekti.

Bu durumun Azerbaycan’ın artan jeostratejik öneminin göstergesi olduğunu belirten Babaoğlu, “Bu tarihi adımın ardından ABD–Azerbaycan ilişkileri yeni bir tarihsel evreye girmiştir” değerlendirmesini yaptı.

Ticaret yolları ve güvenlik boyutu

Stratejik ortaklığın bölgesel ve küresel ticaret yollarının güvenliği açısından da yeni imkânlar doğurabileceği belirtiliyor.

Babaoğlu, uluslararası ve bölgesel ulaşım–ticaret güzergâhlarının güvenliğinin sağlanmasının artık daha kurumsal bir çerçevede ele alınabileceğini söyledi. Babaoğlu, “Özellikle Orta Akdeniz’den taşınan yüklerin güvenliği konusunda yeni iş birliği alanlarının mümkün.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin bölgeye yaklaşımı

Babaoğlu, ABD’nin bölgede dengeli ve pragmatik bir siyaset izleme arayışında olduğunu savurak, “Türkiye–Azerbaycan ilişkilerinin niteliği dikkate alındığında Ankara’nın güvenlik süreçlerinde yer almasının ABD açısından da kabul edilebilir görüldüğünü ifade etmeliyim.” yorumunu yaptı.

Son olarak Babaoğlu, “Vance’in Bakü’de verdiği mesajlar, Washington’da şekillenen yeni bölgesel yaklaşımın sahaya yansıması olarak okunmalı.” dedi.