ABD'den İran’a yeni nükleer teklif

• Teklif, İran’da sivil amaçlı sınırlı uranyum zenginleştirmeye izin veriyor.
• Trump yönetimi, kamuoyunda “sıfır zenginleştirme” ve “tam demontaj” çizgisi izlemişti.
• İran’ın yer altı tesisleri geçici olarak devre dışı bırakılacak.
• İsrail ve ABD Kongresi’nden gelen tepki riski göz önüne alındı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, daha önce kamuoyuna İran’ın uranyum zenginleştirmesine kesinlikle izin verilmeyeceğini ve tüm nükleer tesislerin sökülmesini isteyeceklerini açıklamıştı. Ancak Axios’un ulaştığı gizli teklif, bu konularda ciddi esneklik içeriyor.

İran’a düşük seviyeli zenginleştirme izni

Teklife göre, İran sivil amaçlarla sınırlı uranyum zenginleştirme yapabilecek. Yeni zenginleştirme tesisleri kurması yasaklanacak ve kritik altyapılar sökülecek. Yer altındaki nükleer tesisler bir süreliğine devre dışı bırakılacak; yer üstü tesislerdeki faaliyetler ise sadece nükleer yakıt üretimiyle sınırlı olacak.

Netanyahu ve Cumhuriyetçiler tepki gösterebilir

Teklif, özellikle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Kongresi'ndeki bazı Cumhuriyetçileri endişelendirebilir. Netanyahu’nun askeri seçenekleri masada tuttuğu ve görüşmelerin başarısız olması halinde İran’a saldırı hazırlığında olduğu belirtiliyor.

Tahran hâlâ ikna olmadı

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, ABD’nin teklifinin halen değerlendirildiğini ancak yaptırımların nasıl ve ne zaman kaldırılacağı konusunda yeterli güvencenin verilmediğini söyledi.

Anlaşma 2015’e benziyor ama farklılıklar var

Sızan teklif, birçok yönüyle 2015’te imzalanan İran nükleer anlaşmasına (JCPOA) benziyor. Ancak Trump yönetimi bu anlaşmadan 2018’de çekilmişti. Yeni teklif, sınırlı da olsa İran’da uranyum zenginleştirmesine izin veriyor.