Ağa kelimesinin anlamı nedir? Ağanın TDK'ya göre anlamı nedir?

Bir kelimenin sözlük anlamını bilmek kadar, o kelimenin cümle içinde kazandığı yan anlamları ve mecazları da bilmek gerekir. Gündelik yaşantımızda karşılaştığımız bu ifadelerin asıl manasını öğrenmek bir ihtiyaç haline geliyor. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken ağa ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.

Ağa kelimesinin anlamı nedir?

Kullanıldığı cümlenin yapısına göre değişik nüanslar içeren bu ifade, zengin bir tanımlama listesine sahiptir. Tüm anlamları aşağıda sıralanmıştır.

• isim Halk arasında sayılan ve sözü geçen erkeklere verilen ünvan
• Genellikle köy ve kasabalarda geniş toprakları olan, sözü geçen, varlıklı kimse
• Ağabey
• Okuryazar olmayan yaşlı kimselerin adlarıyla birlikte kullanılan san
• sıfat, mecaz Cömert, eli açık olan
• ağızlardan Koca (I)
• tarih Osmanlı Devleti'nde bazı kuruluşların başında bulunanlara verilen resmî ünvan
• Şenlik düzenleme geleneğinde ev sahibi ve şenliğin düzenleyicisi olarak öne çıkan kimse

Ağa kelimesinin cümle içinde kullanım örnekleri

Kelimenin cümle içindeki kullanımını pekiştiren ve farklı bağlamları içeren örnekler maddeler halinde sunulmuştur.

• Sonra köy ağası hazretleri bizim de kıçımıza atacak tekmeyi.
• Köye varınca ağamdan parasını muhakkak alır, sana veririm.
• Mehmet Ağa çöplerden ekmek, kâğıt toplayıp evini geçindirirmiş.
• Böyle gece yarısına yakın değil, hatta yatsıdan sonra sokakta, bahusus böyle şehir kenarında kimsenin dolaşmasına ağamızın razı olmadığını bilmiyor musun?
• Kırkpınar ağaları da genellikle Kırkpınar’a yakın köylerin ağaları arasından, güreşi gerçekten seven, özü sözü doğru, saygı duyulan ve hâli vakti yerinde olan kişiler arasından seçilirdi.

Ağa hakkındaki sık kullanılan atasözleri ve deyimler

TDK'nın güncel veri tabanında, içinde bu kelimenin geçtiği sıralı deyim ve atasözü listesi bulunmaktadır.

• Ağa borç eder, uşak harç
• Ağanın alnı terlemezse ırgadın burnu kanamaz
• Ağanın eli tutulmaz
• Ağanın gözü ata tımardır
• Ağanın gözü öküzü semiz eder
• Ağanın gözü, yiğidin sözü
• Ağanın malı çıkar, uşağın canı

İçinde ağa geçen birleşik kelimeler

Güncel yazım kılavuzu ve sözlük verilerine göre derlenen ilgili birleşik kelimeler listesi aşağıdadır.

• Ağababa
• Ağabey
• Ağa kapısı
• Ağa yamağı
• Ak ağa
• Hacıağa
• Hanımağa
• Hıyarağa
• İç ağa
• Odunağa
• Silahtar ağa
• Acemi ağası
• Alkış ağası
• Çarşı ağası
• Eyyam ağası
• Gidiş ağası
• Hadım ağası
• Harem ağası
• Hıyarağası
• Kahve ağası
• Kantar ağası
• Kapı ağası
• Kızlar ağası
• Kolağası
• Köy ağası
• Ocak ağası
• Tatar ağası
• Yalı ağası
• Yeniçeri ağası