Almanya-Polonya zirvesine İkinci Dünya Savaşı tazminat tartışması damga vurdu

• Donald Tusk, Almanya'nın 1950'lerdeki Sovyet baskısıyla yapılan feragati gerekçe göstermesini eleştirdi.
• Merz hükümeti, tazminat ödemeyi yasal olarak reddetmeye devam ederken, Berlin'de Nazi Almanyası kurbanları için anıt inşa etme planlarını hızlandırma ve yağmalanan Polonya kültürel eserlerini iade etme sözü verdi.
• Tusk, eski Almanya Başbakanı Olaf Scholz döneminde söz verilen hayatta kalan Polonyalı Nazi kurbanlarına yönelik mali yardımın gecikmesine tepki gösterdi

Polonya Başbakanı Donald Tusk ve Alman Şansölyesi Friedrich Merz, ilişkilerde birlik ve işbirliği mesajı vermek amacıyla Berlin'de bir araya geldi, ancak görüşmelere İkinci Dünya Savaşı'ndan kaynaklanan tazminat konusu damga vurdu.

Tazminat talebi̇ geri̇ geldi̇

Tusk, geçmiştekinden daha sert bir tutum sergileyerek, milliyetçi muhalefet Hukuk ve Adalet (PiS) Partisi'nin baskısını yansıttı.

Polonya’nın 1.3 trilyon euroluk tazminat talebini sıkça dile getiren önceki hükümetin aksine, Tusk yeniden seçildikten sonra bu konuyu öne çıkarmamıştı. Ancak Berlin'de bu konuyu tekrar gündeme getirdi.

Tusk, Almanya'nın tazminat ödeme zorunluluğunun 1950'lerde Sovyetler Birliği'nin kontrolü altındayken yapılan diplomatik feragat anlaşmasıyla kapandığı yönündeki argümanını eleştirdi.

Tusk, "1950'lerde Polonya'nın bu konuda söz hakkı yoktu. Polonya halkının görüşünü yansıtan bir feragat eylemi olarak görülmüyor" dedi.

Başbakan Merz, anıların canlı tutulması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Umarım bunu bizi bölmeyecek, aksine birbirimize yaklaştıracak şekilde yapabiliriz"

Almanya'dan finanse edilmeyen jestler

Almanya, tazminat ödemeyi yasal olarak "kapanmış bir mesele" olarak görse de, Merz hükümeti Polonya ile küskünlükleri hafifletmek için bazı adımlar attığını duyurdu.

Merz Berlin'de Nazi Almanyası'nın katlettiği Polonyalı kurbanlar için bir anıt inşa etme planlarını hızlandıracağını belirtti ve Naziler tarafından yağmalanan Polonya kültürel eserlerinin iadesi taahhüdünde bulundu.

Ortak bir deklarasyonda, Nazi saldırganlığının Polonyalı kurbanlarına ek destek sağlama olanaklarının inceleneceği sözü verildi.

Polonya hayal kırıklığı içinde

Tusk, eski Başbakan Olaf Scholz tarafından teklif edilen, hayatta kalan Polonyalı Nazi mağdurlarına yönelik mali yardım planının gecikmesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

Tusk, bu kişilerin sayısının 60 binden 50 bine düştüğünü belirterek "Lütfen, bu jesti gerçekten yapmak istiyorsanız, işleri hızlandırın," çağrısında bulundu. Aksi takdirde, Varşova'nın kurbanlara kendi parasıyla tazminat ödeyeceğini söyledi.

Tartışmaya rağmen, her iki lider de Ukrayna'daki gelişmeler ve olası barış anlaşması müzakereleri konusunda "gerçekten eşi benzeri görülmemiş" düzeyde yakın işbirliği içinde olduklarını belirttiler ve iki ülke arasındaki ayrımları siyasete alet eden radikal grupların hedeflerine ulaşamayacaklarına inandıklarını ifade ettiler.