Gündemi takip ederken rastladığımız bazı kelimeler, sadece bir sözcük olmanın ötesinde dönemin ruhunu yansıtabiliyor. Yanlış veya yersiz kullanılan bir ifade, tüm metnin ciddiyetini bozabileceği gibi yanlış anlaşılmalara da neden olabilir. TDK'nın güncel yazım kılavuzuna göre anası yerinde ifadesinin doğru yazılışı ve anlamı büyük önem arz etmektedir.
TDK sözlüğüne göre anası yerinde ne anlama gelir?
Dil bilgisi kurallarına uygun olarak yapılandırılan anası yerinde ifadesi, açık bir tanıma sahiptir. TDK verisi şöyledir.
- Anne gibi kabul edilen (kadın)
Anası yerinde ile kullanılan deyimler ve atasözleri
TDK'nın güncel veri tabanında, içinde bu kelimenin geçtiği sıralı deyim ve atasözü listesi bulunmaktadır.
- Ana avrat küfretmek (veya düz veya dümdüz gitmek)
- Ana bir, baba ayrı
- Anadan doğmuşa dönmek (veya anadan yeni doğmuş gibi olmak)
- Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz
- Ana ile kız, helva ile koz
- Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar (veya ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış)
- Analar taş yesin, yarım yarım beş yesin
- Anam!
- Anam avradım olsun
- Anam babam
- Anamın (veya anasının) ak sütü gibi (helal olsun)
- Anamın öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım
- Anan güzel idi hani yeri, baban zengin idi hani evi?
- Ananın bahtı kızına
- Ananın bastığı yavru incinmez
- Ananın karnında dokuz ay nasıl durdun?
- Anan yahşi, baban yahşi
- Anası ağlamak
- Anasına avradına sövmek
- Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al
- Anasından doğduğuna bin pişman
- Anasından doğduğuna pişman etmek
- Anasından doğduğuna pişman olmak
- Anasından emdiği süt burnundan (fitil fitil) gelmek
- Anasından emdiği sütü burnundan getirmek
- Anasını ağlatmak
- Anasını bellemek
- Anasını eşek kovalasın!
- Anasının gözü
- Anasının ipini satmış (veya pazara çıkarmış)
- Anasının kızı
- Anasının körpe kuzusu
- Anasının nikâhını istemek
- Anasının oğlu
- Anasını sat! (veya satayım!)
- Anasını sattığımın …
- Anası onu Kadir Gecesi doğurmuş
- Anası turp (veya sarımsak), babası şalgam (veya soğan)
