Avrupa Trump'ın Ukrayna planına kırmızı çizgi çizdi

• Von der Leyen, sürdürülebilir bir barış için AB'nin üç temel kriterini açıkladı: Sınırlar zorla değiştirilemez, Ukrayna'nın silahlı kuvvetlerine sınırlama getirilemez, Ukrayna'nın AB üyeliği ve geleceğini seçme hakkına veto konulamaz.
• ABD taslağı, Ukrayna'nın Donbas bölgesinden taviz vermesini, ordusunun boyutunu yarıya indirmesini ve yeniden inşa kârlarından ABD'ye %50 pay vermesini öngörüyor.
• Almanya Başbakanı Friedrich Merz, girişime ilişkin "çok hayal kırıklığına uğradığını" belirtti ve Ukrayna'nın uzun vadeli güvenlik garantilerine ihtiyacı olduğunu vurguladı.

G20 zirvesi ve Cenevre'deki ABD arabuluculuğunda yapılan görüşmeler sırasında Avrupa, Trump'ın planına karşı ortak bir cephe oluşturdu. Avrupa Birliği, planın kabul edilmesi halinde yeni çatışmaların tohumlarının ekileceği endişesini dile getirdi.

Von der Leyen'in üç temel şartı

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Güney Afrika'daki G20 zirvesi sonrası yaptığı açıklama, AB'nin kırmızı çizgilerini netleştirdi:

1. Sınırların dokunulmazlığı: "Sınırlar zorla değiştirilemez." Bu madde, Rusya'nın ilhak ettiği Kırım ve Donbas gibi bölgelerin fiilen tanınmasına yol açabilecek her türlü taviz planına karşı çıkıldığını gösteriyor.
2. Askeri kısıtlama reddi: "Egemen bir ulus olarak, Ukrayna'nın silahlı kuvvetlerine gelecekteki saldırılara karşı ülkeyi savunmasız bırakacak ve dolayısıyla Avrupa güvenliğini de baltalayacak sınırlamalar getirilemez." Bu, planın Ukrayna ordusunu yarıya indirme teklifine doğrudan bir itirazdır.
3. Kendi kaderini tayin hakkı: "Ukrayna kendi kaderini seçme özgürlüğüne ve egemenlik hakkına sahip olmalıdır. Onlar bir Avrupa kaderini seçtiler." Bu madde, Rusya'nın Ukrayna'nın AB üyeliğini veto etme veya sınırlama yetkisi olmasını kesinlikle reddediyor.

Siyasi tepkiler ve görüşmeler

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, ABD'nin çabalarını memnuniyetle karşıladığını ancak mevcut teklifin sadece "ek çalışma gerektiren bir temel" olduğunu belirtti. AB liderleri, ABD planına bir karşı teklif üzerinde çalışmak üzere Pazartesi günü Angola'da bir araya gelecekler.

Almanya Başbakanı Merz, planın Ukrayna'nın çıkarlarını kapsaması ve Rusya'nın hibrit saldırılarına karşı uzun vadeli güvenlik garantisi sağlaması gerektiğini ifade etti.

ABD'li Eleştiriler: Senatör Angus King gibi ABD'li eleştirmenler de, önerilen planın "kesinlikle adil olmadığını ve tarihe bakılırsa kalıcı olmasının da mümkün olmadığını" belirterek Avrupa'nın endişelerini destekledi.

Kiev ve Washington'da revizyon çalışması

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD planındaki endişeleri gidermek üzere ilerleme kaydedildiğini ve planın Ukrayna'nın ulusal çıkarları için kritik unsurları içerebileceği yönünde bir "anlayış" olduğunu ifade etti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Cenevre'de, teklif edilen çerçeveye ilişkin "bize sunulan bazı öneriler üzerinde çalıştıklarını" ve farklılıkları daraltmak için değişiklikler yapmaya çalıştıklarını doğruladı.