Avrupa'da İsrail'e karşı 1 milyon imza: Ortaklık Anlaşması askıya alınsın

• AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınmasını hedefleyen Avrupa Vatandaş Girişimi 1 milyon imzayı geçti.
• Girişim, Avrupa Parlamentosu milletvekillerinin öncülüğünde 13 Ocak’ta başlatıldı.
• Avrupa Komisyonu’nun, Konsey’e resmi teklif sunması ve konuyu değerlendirmesi bekleniyor.
• İsrail’in Gazze’de uluslararası hukuku ihlal ettiğine dair tespitler olmasına rağmen Brüksel daha önce bağlayıcı adım atmamıştı.

Avrupa Vatandaş Girişimi (ECI), AB hukukunda vatandaşların doğrudan politika gündemini etkilemesine imkan tanıyan en güçlü araçlardan biri olarak kabul ediliyor. 1 milyon imza eşiğinin aşılması, konunun artık siyasi tartışma düzeyinden kurumsal inceleme aşamasına taşınması anlamına geliyor. Bu aşamada Avrupa Komisyonu’nun konuyu değerlendirme ve gerekçeli bir yanıt verme zorunluluğu doğuyor.

AB ile İsrail arasındaki Ortaklık Anlaşması, ticari ayrıcalıklar ve siyasi iş birliği mekanizmaları içeriyor. 7 Ekim 2023 sonrası Gazze’deki gelişmelerle birlikte anlaşmanın askıya alınması çağrıları Avrupa kamuoyunda giderek artmıştı. Özellikle insan hakları ihlali iddiaları ve uluslararası hukuk tartışmaları, anlaşmayı Avrupa iç siyasetinde tartışmalı hale getirdi.

Brüksel neden adım atmakta zorlanıyor?

Avrupa Birliği kurumları, daha önce yapılan incelemelerde İsrail’in Gazze’de uluslararası hukuku ihlal ettiğine dair bulgulara ulaşsa da bunları somut yaptırımlara dönüştürmedi.

Bazı üye ülkelerin farklı tutumları ve ortak dış politika üretme zorluğu, karar sürecini yavaşlatan temel etkenler arasında gösteriliyor. Geçmişte gündeme gelen sınırlı yaptırımlar ise ateşkes süreci gerekçe gösterilerek ertelenmişti.

Süreç nasıl ilerleyecek?

İmzaların resmen doğrulanmasının ardından Avrupa Komisyonu’nun dosyayı ele alması ve resmi bir yanıt hazırlaması bekleniyor. Bu yanıt, anlaşmanın tamamen askıya alınması yönünde bir teklif içermese bile siyasi pozisyonun netleşmesi açısından kritik önem taşıyor. Sürecin, AB içinde İsrail politikalarına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirmesi bekleniyor.