Avrupalı devletler tatbikat için Grönland'a asker gönderiyor

• Fransa, Danimarka ve diğer NATO ülkeleri Grönland’da ortak askeri tatbikatlara hazırlanıyor.
• Macron, ABD’nin tutumunu “yeni bir sömürgecilik biçimi” olarak niteledi.
• Danimarka ve Grönland, ABD’nin egemenlik taleplerini kesin biçimde reddediyor.
• NATO içinde olası bir çatışmanın ittifakı çöküşe sürükleyebileceği uyarıları yapılıyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Perşembe günü yaptığı açıklamada bir grup Fransız askerinin halihazırda Grönland’da bulunduğunu, önümüzdeki günlerde kara, deniz ve hava unsurlarıyla takviye edileceklerini duyurdu. Macron, Danimarka kuvvetleri ve diğer NATO ülkelerinden askerlerle ortak askeri tatbikatlar yapılacağını söyledi.

Fransız askerlerine hitabında küresel dengelere de dikkat çeken Macron, “İstikrar bozucu güçlerin uyandığı bir dünyada yaşıyoruz. Avrupa artık görmeyi beklemediği rakiplerle karşı karşıya” ifadelerini kullandı. ABD’ye dolaylı göndermede bulunan Macron, “Bazıları arasında yeni bir sömürgecilik biçimi iş başında” dedi.

Avrupa ülkeleri Grönland’da ortak tatbikata yöneliyor

Hollanda Savunma Bakanlığı, Arktik bölgesinde ortak bir askeri tatbikat için seçenekleri değerlendirmek üzere Grönland’a bir deniz subayı gönderileceğini açıkladı. Bakanlık sözcüsü, keşif çalışmalarının ardından tatbikatın ayrıntılı şekilde planlanacağını belirtti.

Hollanda ve Fransa birlikleri; Almanya, Norveç ve İsveç askerleriyle birlikte ortak tatbikatlara katılacak. Polonya ise tatbikatlara dahil olmayacağını duyurdu. Polonya Başbakanı Donald Tusk, ABD’nin Grönland’a müdahalesini “felaket” olarak nitelendirdi.

Tusk, “Bir NATO üyesinin topraklarının başka bir NATO üyesi tarafından ele geçirilmeye çalışılması, onlarca yıldır güvenliğimizi sağlayan düzenin sonu olur” dedi.

Trump: Gerekirse askeri güç de kullanırız

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın ABD güvenliği için hayati olduğunu savunarak askeri güç kullanımını dışlamadı. Trump, “Eğer biz müdahale etmezsek Rusya ve Çin müdahale edecek” ifadelerini kullandı.

Danimarka hükümeti, Arktik bölgede Çin ve Rusya faaliyetlerine dair güvenlik endişeleri bulunduğunu kabul etmekle birlikte, ne Çin’in ne de Rusya’nın Grönland için doğrudan bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor.

Trump’ın açıklamalarının ardından Danimarka, Grönland çevresindeki askeri varlığını artıracağını duyurdu.

Diplomasi masası kuruldu ama anlaşmazlık sürüyor

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın açıklamaları sonrası Danimarka ve Grönland liderleriyle bir araya geldi. Görüşmenin ardından Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, temasların “samimi ve yapıcı” geçtiğini ancak temel görüş ayrılıklarının devam ettiğini söyledi.

“Başkan Trump’ın Grönland’ı işgal etme arzusunun olduğu açık. Bu kesinlikle kabul edilemez.”

— Rasmussen

Taraflar arasında ortak bir yol bulunup bulunamayacağını değerlendirmek için üst düzey bir çalışma grubu kurulduğu açıklandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise görüşmenin verimli geçtiğini ancak Trump’ın önceliğinin değişmediğini belirterek, “Başkan, Grönland’ın ABD tarafından ele geçirilmesinin ulusal güvenliğimiz açısından en iyisi olduğuna inanıyor” dedi.

Rusya’dan militarizasyon uyarısı

Rusya’nın Izvestia gazetesine konuşan Belçika’daki Rus büyükelçiliği, Trump’ın söylemlerini “ciddi endişe verici” olarak nitelendirdi. Açıklamada, NATO’nun Moskova ve Pekin’den gelen tehditleri gerekçe göstererek Arktik bölgesini hızla militarize ettiği savunuldu.

Bu gelişmeler, Grönland’da ve Avrupa başkentlerinde ABD’nin adanın egemenliğini ortadan kaldırmaya çalıştığı yönündeki endişeleri artırdı.

“NATO’nun sonu olur”

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, ülkesinin ABD egemenliği altında olmak istemediğini bir kez daha vurguladı. Nielsen, “Grönland işbirliği istiyor ama demokrasi ve saygı temelinde. Birlikteyiz” dedi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Trump’ın ABD ordusunu kullanmasının “NATO’nun sonu” anlamına geleceğini savundu. Frederiksen, Danimarka’nın ve diğer Avrupa NATO müttefiklerinin Grönland’ı savunmakla yükümlü olduğunu hatırlattı.

Son haftalarda Grönland’daki ABD Büyükelçiliği önünde Trump karşıtı protestolar düzenlenmesi, krizin yalnızca diplomatik değil toplumsal bir boyut da kazandığını gösteriyor.