Axios: ABD ve İran büyük bir savaşa doğru ilerliyor

ABD'nin istihbarat analizleri ile bilinen yayın organlarından Axios'da, ABD'nin Ortadoğu'ya artan askeri yığınağının ve giderek artan savaş ihtimalinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

Trump yönetiminin Orta Doğu’da büyük bir savaşa hiç olmadığı kadar yaklaştığı tespiti yapılan analizde, böyle bir savaşın yalnızca İran rejimi açısından varoluşsal sonuçlar doğurmakla kalmayacağı aynı zamanda da bölgesel bir savaşı tetikleyebileceği belirtildi.

Analizde ayrıca; ABD'nin bölgeye yaptığı askeri yığınaklar ve olası hedeflerine dair de ayrıntılara yer verildi.

İşte Axios'da yayınlanan analiz:

Trump yönetiminin Orta Doğu’da büyük bir savaşa hiç olmadığı kadar yaklaştığı ve bunun Amerikan kamuoyunun düşündüğünden çok daha kısa sürede başlayabileceği değerlendiriliyor.

Kaynaklara göre İran’a yönelik olası bir ABD askeri operasyonu, geçen ay Venezuela’da gerçekleştirilen sınırlı nokta operasyonundan çok daha geniş kapsamlı, haftalar sürebilecek ve fiilen tam ölçekli bir savaş niteliği taşıyacak.

Söz konusu operasyonun büyük ihtimalle ABD–İsrail ortak harekâtı şeklinde yürütüleceği ve kapsamının, geçen yıl haziran ayında İsrail öncülüğünde başlatılan ve ABD’nin daha sonra yer altı nükleer tesislerini hedef almak üzere katıldığı 12 günlük savaştan çok daha geniş olacağı ifade ediliyor.

Böyle bir savaşın yalnızca İran rejimi açısından varoluşsal sonuçlar doğurmakla kalmayacağı, aynı zamanda tüm bölge dengelerini sarsacağı ve Trump’ın başkanlık döneminin kalan üç yılı üzerinde belirleyici etkiler yaratacağı vurgulanıyor.

Buna rağmen ABD Kongresi ve kamuoyunun dikkatinin başka gündemlere yoğunlaşması nedeniyle, son on yılın en kritik Orta Doğu askeri müdahalesi olabilecek bir senaryo hakkında kamuoyunda sınırlı tartışma yürütülüyor.

Diplomasi ve askeri yığınak paralel ilerliyor

Trump, ocak ayı başında İran rejiminin protestoculara yönelik sert müdahalesi sonrasında askeri saldırıya oldukça yaklaşmıştı. Ancak fırsat penceresinin kapanmasının ardından yönetim iki hatlı bir stratejiye yöneldi: nükleer müzakereler ile eş zamanlı büyük askeri yığınak.

Bu süreçte askeri gücün hızla artırılması, anlaşma sağlanamaması durumunda olası operasyonun kapsamına ilişkin beklentileri de yükseltti. Mevcut tabloda ise diplomatik bir anlaşmanın yakın görünmediği belirtiliyor.

Trump’ın danışmanları Jared Kushner ve Steve Witkoff’un İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Cenevre’de üç saat süren görüşmesi sonrası taraflar “ilerleme” açıklaması yapsa da ABD yetkilileri aradaki farkların hâlâ büyük olduğunu düşünüyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de görüşmelerin bazı yönlerden olumlu geçtiğini ancak Trump’ın belirlediği kırmızı çizgilerin İran tarafından kabul edilmediğini açık şekilde ortaya koyduğunu söyledi.

Vance, Trump’ın anlaşma istediğini ancak diplomasinin “doğal sınırına ulaştığı” sonucuna da varabileceğini vurguladı.

Bölgeye dev askeri sevkiyat

Sahadaki askeri tablo ise dikkat çekici ölçüde büyümüş durumda. ABD’nin bölgedeki askeri gücü iki uçak gemisi, onlarca savaş gemisi, yüzlerce savaş uçağı ve çok sayıda hava savunma sistemine ulaştı. Sevkiyatın bir kısmının hâlâ devam ettiği belirtiliyor.

Şimdiye kadar 150’den fazla ABD askeri nakliye uçuşu ile Orta Doğu’ya silah sistemleri ve mühimmat taşındı. Son 24 saat içinde ise F-35, F-22 ve F-16’lardan oluşan yaklaşık 50 savaş uçağının daha bölgeye intikal ettiği bildirildi.

Uzmanlara göre ABD kamuoyunun İran krizine uzun süredir alışmış olması, olası savaşın hem daha yakın hem de daha büyük olabileceği gerçeğinin yeterince fark edilmemesine yol açıyor. Trump’ın askeri ve söylemsel tırmanışı ise İran’dan büyük tavizler alınmadan geri adım atmasını zorlaştırıyor.

Yönetim çevrelerinde yapılan askeri konuşlandırmanın bir blöf olarak görülmediği de özellikle vurgulanıyor.

Zaman çizelgesi daralıyor

İsrail hükümetinin, İran’ın nükleer ve füze programlarının yanı sıra rejim değişimini de hedefleyen maksimalist bir senaryo için bastırdığı ve günler içinde savaş ihtimaline göre hazırlık yaptığı belirtiliyor.

ABD tarafında ise bazı kaynaklar sürecin birkaç hafta daha alabileceğini ifade ederken, zaman çizelgesinin daha kısa olabileceğini savunanlar da bulunuyor.