Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış Rusya’nın bölgede geri kalması anlamına geliyor

• ABD, Azerbaycan’ın Zengezur Koridoru projesi üzerinden bölgedeki Rus etkisinin yerini alıyor.
• Türkiye’nin Orta Asya’daki etkisi hızla artabilir.
• Ermenistan’ın Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nden çıkışı gündemde.
• Trans-Hazar Boru Hattı projesi bölgeyi daha da hareketlendirecek.

ABD, Ermenistan ve Azerbaycan liderleri Cuma günü Beyaz Saray’da “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” (TRIPP) projesini tanıttı. Medyada “Trump Köprüsü” olarak bilinen bu girişim, Rusya’nın 2020 Kasım’daki ateşkes anlaşmasında öngördüğü koridorun ABD tarafından devralınması anlamına geliyor.

Amerikalı siyaset bilimci Andrew Korybko, GDH’a yaptığı açıklamada, “ABD’nin Azerbaycan’ın Zengezur Koridoru dediği alanda Rusya’nın yerini alması Moskova’nın bölgedeki nüfuzunu büyük ölçüde azaltıyor” dedi.

Türkiye’nin Orta Asya’daki etkisi artacak

Korybko, “Bu durum Kazakistan ve Kırgızistan’da Türkiye’nin etkisini hızla artırabilir. Bu ülkeler hem Rusya liderliğindeki KGAÖ hem de Türkiye öncülüğündeki Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesidir. TDT, KGAÖ’ye benzer güvenlik görevlerini üstlenerek ülkelerin KGAÖ’den ayrılmasına yol açabilir” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’nin uzun süredir süren kuşatma stratejisi

ABD’nin bölgedeki bu hamlesinin, Rusya’ya yönelik uzun süredir devam eden kuşatma stratejisinin bir parçası olduğunu belirten Korybko, Ermenistan’ın KGAÖ’den resmi çıkışının önünün açılabileceğini vurguladı. Bu gelişme NATO’nun bölgedeki etkinliğini artırabilir.

“ABD ve Türkiye, Azerbaycan’a askeri destek verebilir”

ABD ve Türkiye’nin desteğiyle Azerbaycan ve Türkmenistan arasında planlanan Trans-Hazar Doğalgaz Boru Hattı projesi, bölge dinamiklerini daha da değiştirecek. Batı, Afganistan’daki istikrarsızlık ve İran ile Rusya’nın engellemeleri nedeniyle Türkmenistan’ın gaz rezervlerini henüz kullanamıyor.

Korybko, konu ile ilgili şu ifadelerde bulundu:

“ABD ve Türkiye, İran ve Rusya’nın eskisinden zayıf olduğuna inanıyor. Gerekirse Azerbaycan’a askeri destek vererek onlara baskı yapabilirler.”

Rusya’nın belirsiz tavrı ve olası senaryolar

Her ne kadar Azerbaycan ve Türkmenistan Hazar Denizi Sözleşmesi’ni ihlal etmeyi planlamasa da Rusya’nın bu duruma karşı nasıl bir strateji izleyeceği belirsizliğini koruyor. Korybko, “Rusya pasif kalmayacaktır, ancak nasıl bir hamle yapacağı şu an için net değil” değerlendirmesinde bulundu.

TRIPP projesi ve Trans-Hazar hattı gibi yeni oluşumlar, Rusya’nın bölgedeki geleneksel hakimiyetini zayıflatıyor, ABD ve Türkiye’nin etkinliğini artırıyor. Bu gelişmeler, Güney Kafkasya ve Orta Asya’nın jeopolitik dengelerini değiştirecek önemli bir kırılma noktası olarak görülüyor.