Birleşik Krallık savunma ihracatında tarihi rekor: 2025’te 20 milyar sterlin aşıldı

Yetkililer, bu artışın hem büyük ölçekli platform satışlarına hem de savunma sanayisini daha geniş bir sanayi ve güvenlik stratejisinin parçası olarak konumlandıran yeni yaklaşıma dayandığını vurguluyor.

Rekorun arkasındaki ana sözleşmeler

Savunma Bakanlığı, ihracattaki sıçramanın temelinde iki büyük anlaşmanın yer aldığını belirtiyor. Bunlardan ilki, Norveç ile imzalanan ve en az beş adet Type 26 fırkateynini kapsayan yaklaşık 10 milyar sterlinlik sözleşme. İkincisi ise Türkiye’ye 20 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağının satışını içeren ve 8 milyar sterlin değerindeki anlaşma.

MoD’ye göre söz konusu projeler, başta gemi inşa ve havacılık olmak üzere savunma tedarik zinciri genelinde 25 binden fazla istihdamı destekleyecek.

Hükümetten savunma = sanayi politikası vurgusu

Savunma hazırlığı ve sanayiinden sorumlu bakan Luke Pollard, açıklanan rakamları savunma sektörünün ekonomik büyüme aracı olarak konumlandırılmasının bir göstergesi olarak değerlendirdi. Pollard, “Bu hükümetin savunmayı ülke genelinde ekonomik büyümenin motoru haline getirme ve aynı zamanda kendi güvenliğimizi ve müttefiklerimizin güvenliğini güçlendirme taahhüdünü bir kez daha yerine getirdiğini gösteriyoruz,” ifadelerini kullandı.

Pollard, Norveç’e yönelik fırkateyn satışının Kuzey Atlantik’te ortak deniz stratejisini güçlendirdiğini belirterek, bunun “birleşik donanmaları Rusya’dan kaynaklanan tehditlere karşı daha donanımlı hale getirdiğini” savundu. Türkiye ile yapılan Typhoon anlaşması için ise, “Lancashire, İskoçya ve Birleşik Krallık genelinde yüksek nitelikli istihdamı güvence altına alırken NATO’nun güney kanadını da güçlendiriyor,” değerlendirmesinde bulundu.

Diğer ihracatlar ve uzun vadeli projeler

Bakanlık, büyük sözleşmelere ek olarak Türkiye’ye satılan 12 adet C-130 askeri nakliye uçağını da öne çıkarıyor. Marshall Aerospace ile birlikte yürütülen bu satışın, Birleşik Krallık ekonomisine 550 milyon sterlinden fazla katkı sağladığı belirtiliyor. Ayrıca Çekya’ya yönelik daha sınırlı ölçekli bir kara sistemleri ihracatı da kayda geçen diğer anlaşmalar arasında yer alıyor.

Uzun vadede ise hükümet, Avustralya ile yürütülen AUKUS denizaltı iş birliğinin potansiyeline dikkat çekiyor. Yetkililer, bu çerçevedeki ortaklıkların ilerleyen yıllarda 20 milyar sterline kadar ihracat değeri oluşturabileceğini öngörüyor.

İhracat ve ittifak stratejisi arasındaki bağ

Ulusal Silahlanma Direktörü Rupert Pearce, mevcut yaklaşımın savunma ihracatını salt ticari faaliyetler olarak görmekten uzaklaştığını ifade etti. Pearce, “Bu ihracat başarıları, NAD Grubu’nun uluslararası ortaklıkları güçlendirme ve aynı zamanda ülke içinde ekonomik büyümeyi destekleme misyonunu yansıtıyor,” dedi.

Bu yaklaşım, Stratejik Savunma İncelemesi’nde dile getirilen, savunma üretiminin yeniden silahlanma maliyetlerini dengeleyebileceği yönündeki değerlendirmelerle de örtüşüyor.

Kurumsal dönüşüm ve Avrupa iş birliği

Uluslararası iş birliği ve ihracattan sorumlu genel müdür Avril Jolliffe ise savunma ihracatına bakışta yaşanan kurumsal dönüşüme dikkat çekti. Jolliffe, “Bu sadece ekipman satışıyla ilgili değil. Kolektif güvenliği ve Birleşik Krallık’ın ekonomik hedeflerini destekleyen savunma ortaklıkları inşa etmekle ilgili,” ifadelerini kullandı.

Öte yandan bakanlar, Birleşik Krallık’ın Fransa, Almanya ve İspanya ile birlikte Savunma İhracat Kontrolleri Anlaşması’na katılmasının, gelecekteki anlaşmalar için lisans süreçlerini hızlandıracağını ve Avrupa içi savunma iş birliğini kolaylaştıracağını belirtiyor.