Bulgaristan'ın Müslüman köyünde binlerce yıllık 'Gelina' düğün geleneği sürdürülüyor

Düğünün üçüncü günü, Ribnovo’da zaman durur. Gelinin yüzü, usta eller tarafından bembeyaz bir kremle pürüzsüzce boyanır.

Üzerine işlenen renkli pullar ve desenler, gelini adeta bir sanat eserine dönüştürür.

İnanışa göre, bu maske altındaki genç kız, baba evinden çıkarken eski kimliğini geride bırakır ve yeni evine evli bir kadın olarak adım atar.

Köy düğünleri uzmanı Kadriye Maşeva, bu ritüelin binlerce yıl öncesine dayandığını vurguluyor.

MÖ 2. bin yıla ait antik buluntularla şaşırtıcı benzerlikler gösteren bu "yüz boyama" işlemi, Balkanlar'ın derin tarihindeki gizemli ritüellerin Müslüman kimliğiyle harmanlanarak günümüze ulaşmış nadir bir örneğidir.

Ribnovo'da düğünler kısa sürmez. Cuma akşamı sadece kadınların katıldığı kına gecesiyle başlayan törenler, pazar gecesine kadar devam eder.

Köy meydanı üç gün boyunca yöresel kıyafetler içindeki kadınların çektiği halaylarla (horo) ve canlı müzikle inler.

Köyün bir sokağı cuma günü dev bir sergi alanına dönüşür.

Gelinin ailesinin el emeği göz nuru örtüleri, yorganları ve kıyafetlerinin yanı sıra modern beyaz eşyalar ve mobilyalar herkesin görebileceği şekilde sokağa dizilir.

Bu sergi, köylülerin çalışkanlığının ve yeni kurulan yuvaya verilen desteğin bir göstergesidir.

Ribnovo düğünlerinin en lezzetli geleneği ise "börek şöleni"dir.

Köydeki diğer nişanlı çiftler, süregelen düğüne destek olmak ve kendi nişanlarını kutlamak için birbirlerine yüzlerce tepsi börek gönderir.

Kadınlar bu tepsileri ellerinde taşıyarak yol boyunca karşılaştıkları herkese ikram ederler.

Gelin tamamen hazırlandığında, babası odaya girerek kızına "ferece" denilen geleneksel üst kıyafetini giydirir. Bu an, resmiyetin başladığı andır.

Gelin, gözleri kapalı bir şekilde köy meydanından damadın evine doğru yürütülür.

Gözlerinin kapalı olması, geçmişe değil, sadece yeni geleceğine odaklandığını simgeler.

Köy halkının refahı, erkeklerin yurt içinde ve yurt dışında inşaat sektöründe kazandığı başarılara dayanıyor.

Yıl boyu biriktirilen kazançlar, kış aylarında bu görkemli düğünlere harcanıyor.

Kadınlar ise yıl boyunca kendi elleriyle işledikleri rengarenk yöresel kıyafetleri bu düğünlerde gururla sergiliyor.

Ribnovo Kültür Evi'nde bu gelenekleri korumak için özel bir müze bölümü bulunuyor.

Köyde Türkçe konuşulmamasına rağmen kullanılan "Gelina" gibi kelimeler ve korunan adetler, buranın kültürel bir kale gibi dış etkilere karşı nasıl dirençli kaldığını kanıtlıyor.

Bugün dünyada sadece Ribnovo’da tüm ayrıntılarıyla yaşayan bu tören protokolü, uluslararası otoritelerin de dikkatini çekmiş durumda.

Köy halkı ve yerel yönetim, bu kadim mirasın UNESCO tarafından tescillenmesi için gerekli dosyaları hazırlayarak dünyaya bu "beyaz mucizeyi" tanıtmayı hedefliyor.