Çin astronotları uzayda mahsur kaldı

• Çin'in Tiangong Uzay İstasyonu'nda (Göksel Saray) görev yapan Shenzhou-20 ekibindeki üç astronotun dönüş kapsülüne bir cisim çarptığı şüphesiyle Dünya'ya dönüşü süresiz ertelendi.
• Çin İnsanlı Uzay Ajansı (CMSA), çarpmanın "muhtemelen küçük bir uzay çöpü parçası" kaynaklı olduğunu ve kapsülün dış yüzeyinde gözle görülür bir iz oluştuğunu açıkladı.
• Eğer hasarlı kapsül kullanılamazsa, astronotların istasyonda bulunan Shenzhou-21 yedek aracıyla Dünya'ya dönmesi en olası alternatif plan olarak belirlendi.
• Yetkililer, saatte 27 bin kilometre hızla hareket eden uzay çöplerinin, geçmişte Mir ve Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) görevlerinde de tehlike yarattığını vurguladı.

Uzay aracı hasar gördü, dönüş ertelendi

Çin İnsanlı Uzay Ajansı (CMSA), çarşamba günü yapılması planlanan Shenzhou-20 görevindeki uzay aracının dönüşünün ertelendiğini resmen duyurdu. Ajans, Shenzhou-20 insanlı uzay aracına "küçük bir uzay enkazının çarptığı şüphesi"nedeniyle dönüşün süresiz olarak ertelendiğini açıkladı. CMSA, bu kararın, "astronotların güvenliğini ve görevin başarısını garanti altına almak amacıyla alındığını" belirtti.

Altı aydır uzayda bulunan Chen Dong, Chen Zhongrui ve Wang Jie adlı üç astronot, görevlerini istasyonun yeni ekibine devretmek üzereyken çarpışma tespit edildi.

Kapsülün dış yüzeyinde gözle görülür bir iz oluştuğu için, mühendisler aracın iç kısmında da yapısal hasar olabileceği endişesiyle sistem kontrolleri ve risk değerlendirmesi yürütüyor. Devlet televizyonu CCTV de astronotların yeni dönüş tarihinin "belirsiz süreyle" ertelendiğini kaydetti.

Yedek plan ve artan uzay çöpü tehdidi

Yeni görev ekibi, Shenzhou-21 uzay aracıyla 1 Kasım'da Tiangong istasyonuna başarılı bir şekilde kenetlendi ve şu anda iki ekip hasarlı uzay aracını detaylı biçimde inceliyor. Eğer Shenzhou-20’nin dönüş kapsülünün kullanılamaz hale geldiği tespit edilirse, mevcut protokole göre mahsur kalan astronotlar, istasyonda bulunan Shenzhou-21 aracını kullanarak Dünya’ya dönecekler.

Yetkililer, kapsüle çarpan cismin büyük olasılıkla uzay çöpü olduğunu düşünüyor; bu enkazlar saatte yaklaşık 27 bin kilometre hızla Dünya yörüngesinde hareket ediyor. Uzmanlar, bu tehlikeyi “kurşun yağmuru altında araç kullanmak”şeklinde nitelendiriyor.

ABD Uzay Komutanlığı 19 bin büyük enkazı izlerken, NASA izlenemeyecek kadar küçük yarım milyondan fazla parçanın uzayda dolaştığını tahmin ediyor. Uzay enkazı daha önce Mir Uzay İstasyonu ve 2021'de robotik kolunda delik açtığı Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) gibi görevlerde de büyük tehlike yaratmıştı.

Çin'in uzay hedefleri

2003’te insanlı uzay programını başlatan Çin, 2021’de tamamlanan Tiangong Uzay İstasyonu ile hızla ilerleme kaydetti. Yaklaşık 400 kilometre yükseklikte yörüngede dönen Tiangong, sadece Çinli astronotların kullandığı bağımsız bir laboratuvar olarak işlev görüyor.

Pekin yönetimi, uzaydaki iddialı hedeflerini sürdürerek, 2030 yılına kadar Ay yüzeyinde insanlı bir görev başlatmayı planlıyor. Shenzhou-20 ekibinin Dünya’ya dönüşü için henüz yeni bir tarih açıklanmamış olsa da, uzmanlar hasar analizi ve tamir ihtimalleri değerlendirilene kadar astronotların Tiangong’da güvende olacağını belirtiyor.