Xi Jinping ve Vladimir Putin - Reuters
- Xi ve Putin, Trump’ın “Golden Dome” füze kalkanı planının küresel istikrarı tehdit ettiğini savundu.
- Pekin ve Moskova, ABD ile İsrail’i İran’a saldırılar nedeniyle uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı.
- Rusya’nın Çin’e gaz satışını artırmayı hedeflediği “Power of Siberia 2” projesinde anlaşma çıkmadı.
- Pekin yönetimi bir yandan Washington’la tansiyonu düşürmeye çalışırken diğer yandan Moskova ile stratejik ortaklığını güçlendiriyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin’de düzenlenen zirvede ABD’nin füze savunma politikalarını ve tek taraflı yaklaşımını eleştirdi.
İki ülke İran konusunda ortak mesaj verirken, dev doğalgaz anlaşması ise yine sonuçsuz kaldı.
GDH Digital YouTube kanalına abone olabilirsiniz.
Xi ve Putin’den ABD’ye ortak mesaj
Xi Jinping ile Vladimir Putin, Pekin’de gerçekleştirdikleri zirvede ABD’ye yönelik dikkat çekici mesajlar verdi.
İki liderin görüşmesinin ardından yayımlanan ortak bildiride, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin “Golden Dome” isimli füze savunma sistemi planı sert şekilde eleştirildi.
Çin ve Rusya, kara ve uzay tabanlı füze önleme sistemlerinin küresel stratejik istikrarı bozacağını savundu.
Ortak bildiride ayrıca Washington yönetimi, ABD ile Rusya arasındaki nükleer silahları sınırlayan anlaşmanın sona ermesine izin vermekle suçlandı.
İran konusunda ortak cephe
Pekin ve Moskova, ortak açıklamalarında ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının uluslararası hukuku ihlal ettiğini öne sürdü.
Bildiriye göre iki ülke, hegemonyaya ve tek taraflılığa karşı olduklarını, uluslararası sistemin “orman kanunu” anlayışına sürüklendiğini, küresel barış ve kalkınmanın ciddi risk altında olduğunu savundu.
Xi Jinping açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Dünya barışçıl olmaktan uzak. Tek taraflılık ve hegemonya ciddi tehdit yaratıyor.”
Xi Trump sonrası Putin’i ağırladı
Pekin’deki zirve, Xi’nin geçtiğimiz hafta Trump’ı ağırlamasının hemen ardından gerçekleşti.
Böylece Çin lideri kısa süre içinde hem ABD hem Rusya liderleriyle kritik görüşmeler yapmış oldu.
Analistler, Xi’nin bu süreçte Çin’i küresel istikrarın merkezi, diplomatik denge unsuru ve vazgeçilmez büyük güç olarak göstermeye çalıştığını değerlendiriyor.
Moskova’nın beklediği büyük enerji anlaşması çıkmadı
Zirvenin en dikkat çekici başlıklarından biri ise enerji oldu.
Moskova yönetimi uzun süredir Çin ile “Power of Siberia 2” isimli dev doğalgaz boru hattı projesini sonuçlandırmaya çalışıyor.
Söz konusu proje tamamlanırsa Rusya, Çin’e yılda 50 milyar metreküp ek doğalgaz satabilecek.
Ancak zirvede bu konuda yine somut bir anlaşma çıkmadı.
Xi Jinping enerji iş birliğini “Çin-Rusya ilişkilerinin denge taşı” olarak tanımlasa da boru hattından doğrudan söz etmedi.
Fiyat anlaşmazlığı sürüyor
Analistlere göre projenin önündeki en büyük engeller gaz fiyatı, finansman modeli ve uzun vadeli sözleşme şartları.
Tony Blair Enstitüsü uzmanı Daniel Sleat konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Rusya bu anlaşmaya Çin’den çok daha fazla ihtiyaç duyuyor.”
Rusya’nın Avrupa gaz pazarını büyük ölçüde kaybetmesi nedeniyle Pekin karşısında daha zayıf pazarlık pozisyonunda olduğu değerlendiriliyor.
Xi ve Putin stratejik ortaklık mesajı verdi
İki lider zirve boyunca yakın ilişkiler vurgusu yaptı. Xi Jinping açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Çin-Rusya ilişkileri siyasi güven ve stratejik iş birliği sayesinde bu seviyeye ulaştı.”
Putin ise Çin ile ikili ilişkiler konusunda şu ifadeleri kullandı:
“Gerçek anlamda eşi benzeri görülmemiş seviyeye ulaştığını”
Pekin’de Putin için askeri tören düzenlenirken, liderler Büyük Halk Salonu’nda resmi yemek yedi.
Çin küresel denge politikası izliyor
Son dönemde Çin’in hem Washington hem Moskova ile yoğun diplomatik temas yürütmesi dikkat çekiyor.
Pekin yönetimi ABD ile kontrollü rekabet, Rusya ile stratejik ortaklık ve küresel güneyde liderlik hedeflerini aynı anda sürdürmeye çalışıyor.
Xi yönetimi özellikle Ukrayna savaşı, İran krizi ve ABD-Çin rekabeti ortamında Çin’i küresel güç dengelerinin merkezinde tutmayı amaçlıyor.
