Dert ne anlama gelir? Derdin halk arasındaki kullanımı nasıldır?

Dijitalleşen dünyada bilgiye ulaşmak kolaylaşsa da, doğru ve teyitli bilgiye erişmek her zamankinden daha kritik hale gelmiştir. Kelimelerin satır aralarındaki anlamlarını bilmek, izlediğimiz veya okuduğumuz içerikleri daha iyi kavramamızı sağlar. TDK'nın güncel yazım kılavuzunda sıkça aranan bu kelimelerden biri de dert olarak öne çıkıyor.

Dert kelimesinin anlamı nedir?

Kelimenin semantik yapısı incelendiğinde, birden çok durumu ifade ettiği görülmektedir. İşte önem sırasına göre kelimenin anlam çeşitliliği.

• isim Üzüntü
• Hastalık
• Ur
• mecaz Sızlanma ile karışık dilek
• mecaz Yapılmak istenen şey
• mecaz Sıkıntı

Derdin cümle içinde kullanımı

Dert kelimesinin metin içerisinde nasıl yer aldığını gösteren çeşitli kullanım örnekleri aşağıda belirtilmiştir.

• Macit Bey’in eşi Nimet Hanım ona dostça davranıyor ve dertlerini paylaşıyordu.
• Hastayım, derdime verem diyorlar.
• Boynunda dert çıkmış.
• Valinin böyle bir derdi var mı, kaymakamın böyle bir derdi var mı?
• Kalbimde daima bunun eksikliğini hissettim ama kimseye derdimi anlatamadım.

Dert hakkındaki atasözleri ve deyimler

Dilimizin zenginliğini yansıtan ve içinde bu kelimenin geçtiği atasözleri ve deyimler aşağıda sıralanmıştır.

• Derde (veya derdine) derman olmak (veya em vermek)
• Derde (veya dertlere) düşmek
• Derde düçar olmak
• Derdi başından aşkın (olmak)
• Derdi günü
• Derdine deva bulmak
• Derdine düşmek
• Derdine yanmak
• Derdini çekmek
• Derdini deşmek (veya depreştirmek)
• Derdini dökmek
• Derdini Marko Paşa'ya anlat
• Derdini söylemeyen (veya anlatmayan) derman bulamaz
• Derdin yoksa söylen, borcun yoksa evlen
• Derdi veren devasını da verir
• Dert ağlatır, aşk söyletir
• Dert anlatmak
• Dert, çekene göredir
• Dert değil
• Dert dökmek
• Dert eğirmek
• Dert etmek (veya edinmek)
• Dert gider amma yeri boş kalmaz
• Dert yanmak

Dert içeren birleşik kelimeler

Dilimizde yaygın olarak kullanılan ve dert kökünden gelen birleşik kelimelerin listesi şöyledir.

• Dert babası
• Dert küpü
• Dert ortağı
• Dert sahibi
• Boğaz derdi
• Geçim derdi
• Başı dertte