Dijitalleşen dünyada bilgiye ulaşmak kolaylaşsa da, doğru ve teyitli bilgiye erişmek her zamankinden daha kritik hale gelmiştir. Bir sözcüğün cümle içindeki tek bir duruşu bile, o cümlenin bütün anlamını değiştirebilecek güce sahiptir. Peki, dökmek ifadesi hangi durumlarda kullanılır ve TDK sözlüğüne göre tanımı nasıldır?
Dökmek kelimesinin anlamı nedir? TDK'ya göre tanımı nasıldır?
Bağlama göre manası farklılaşan ve geniş bir yelpazede kullanılan bu kelime için TDK sözlüğünde yer alan tanımlar mevcuttur.
- -i Sıvı veya tane durumunda olan şeyleri bulundukları kaptan başka bir yere boşaltmak
- Belli bir yere boşaltmak
- Akıtmak
- -e Saçmak
- Bir şeyi salmak, bırakmak
- Üstünde bulunan bir şeyi düşürmek
- Teninde kızamık, kızıl, suçiçeği hastalıklarında olduğu gibi kırmızı lekeler çıkmak
- Maden, mum eriyiği veya çimento, alçı vb.ni kalıba akıtarak biçim vermek, döküm yapmak
- Sulu hamuru kızgın yağ veya tepsinin içine akıtarak pişirmek
- Bir yere çokça bir şey yığmak, taşımak
- nesnesiz Çok söylemek
- Bir şeyi yok etmek için atmak
- -e Bir işte veya bir konuyu ele alış biçiminde değişiklik yapmak
- Yakmak, tutuşturmak
- Kullanmak, harcamak, sarf etmek
- mecaz Çok sayıda öğrenciyi sınavda veya bir üst sınıfa geçirmede başarısız saymak
- nesnesiz, mecaz Bol bol vermek, ödemek, sarf etmek
- mecaz Açığa vurmak, söylemek, ortaya koymak
Dökmek kelimesi içeren örnek cümleler
Sözcüğün anlamını daha iyi kavramak adına, çeşitli metinlerden alınan örnek cümleler bir araya getirilmiştir.
- İhtiyar karısı pırıl pırıl kalaylı maşrapa ile ona su dökecek.
- Mebrure’nin yardımını reddederek yarım bardak suya bu kâğıdın içindeki tozu döktü, küçük bir kaşıkla karıştırarak ilacı bir hamlede içti.
- Annem bunu sezdiği gün, babamın arkasından döktüğü yaşları unutacak kadar bedbaht olur.
- Tavuklara yem döktü.
- Yapraklarını dökmüş iki söğüt ağacı...
- Heykel ilkin çamurdan yapılıyor, sonra kalıbını çıkarıp tunçtan dökecekler.
- Lokma dökmek. Kadayıf dökmek.
- Sınıra asker dökmek.
- Dil dökmek.
- Satılmayan hamsileri denize döktüler.
- Şimdi maşallah açılmaya başladım diye söylenirsin, işi ahbaplığa dökersin, olur gider.
- Sabah ve akşam kahvaltıları için mangal döktürürdü. Mangal yakmak denmezdi. Mangalı dök, tutuştur denirdi.
- Dimağ ve beden cevherlerini döken çocukları hesaplı bir kalori ile beslemek lazımdı.
- Sınıfın yarısını döktüler.
- Para dökmek.
- Acaba biraz anlatsan, derdini döksen olmaz mı?
Sözlükte dökmek kelimesi ile ilgili atasözleri ve deyimler
TDK arşivlerinde dökmek ile bağlantılı olarak geçen kalıplaşmış söz şu şekildedir.
- Döküp saçmak
Dökmek kelimesinin yer aldığı birleşik ifadeler
Sözlükte temel anlamının yanı sıra, dökmek ile oluşturulmuş çeşitli birleşik kelimeler ve tamlamalar da mevcuttur.
- Döke döke
- Döke saça
- Küldöken
- Naldöken
- Palandöken
