Dünya görünmez asteroidlerin tehlikesi altında

• Venüs yörüngesiyle rezonans hâlinde dönen yüzlerce asteroid, mevcut teleskoplarla tespit edilemiyor ama Dünya için potansiyel tehdit oluşturuyor.
• Yörüngeleri kaotik ve yalnızca 150 yıl ileriye güvenilir şekilde tahmin edilebiliyor.
• 300 metrelik bir asteroid büyük şehirlerde yıkıcı etki yaratabilir.
• Mevcut gözlemevleri, tüm riskli asteroidleri takip etmekte yetersiz kalıyor.
• En etkili çözüm, Venüs yörüngesine kurulacak uzay gözlemevi ve NASA’nın NEO Surveyor misyonu.

“Görünmez” Asteroitler

Sao Paulo Eyalet Üniversitesi’nden gökbilimci Valerio Carruba, araştırmalarının mevcut gözlem araçlarıyla görülemeyen ama potansiyel olarak tehlikeli asteroidleri ortaya koyduğunu belirtti. Bu cisimler, Mars ve Jüpiter arasındaki ana kuşakta yer almıyor; bunun yerine Venüs yörüngesiyle rezonans hâlinde Güneş etrafında dönüyor.

Konumları gereği gözlemlenmeleri zor: Güneş yönüne bakmak gerekiyor ve yansıttıkları ışık, Güneş’in parlaklığı içinde kayboluyor; bu nedenle “görünmez” kalıyorlar.

Kaotik ve Öngörülmesi Zor Yörüngeler

Şimdiye kadar Venüs eş yörüngeli 20 asteroid tespit edildi. Bu cisimler kimi zaman önde, kimi zaman geride hareket ediyor, bazen de Venüs’ün yörüngesini karmaşık desenlerle kesiyor.

Yörüngeleri kaotik ve ortalama 12 bin yılda bir şekil değiştiriyor; yalnızca 150 yıl ileriye dönük tahmin yapılabiliyor.

Carruba, yaklaşık 300 metre çapındaki bir asteroidin, 3–4,5 kilometre genişliğinde krater açabileceğini ve yüzlerce megatonluk enerji salarak büyük bir şehirde yıkıcı etki yaratabileceğini vurguladı.

Rubin Gözlemevi Yeterli Olmayabilir

Venüs eş yörüngelilerinin ortak özelliği, 0,38’in üzerinde yörünge dışmerkezliğine sahip olmaları. Bu nedenle Dünya’ya yaklaşınca gökyüzünde fark edilebiliyorlar; ancak daha düşük dışmerkezliğe sahip asteroitler gözden kaçabiliyor.

Araştırmacılar, Vera Rubin Gözlemevi’nin bu cisimleri yalnızca yılın belirli zamanlarında ve sınırlı pencerelerde görebileceğini belirtti.

Çözüm: Venüs Yörüngesinde Gözlemevi

Uzmanlar, bu “kör noktanın” aşılması için en etkili yolun Venüs yörüngesine yerleştirilecek veya onun yörüngesini paylaşacak bir uzay gözlemevi olduğunu söylüyor.

Ayrıca NASA’nın yakında devreye girecek NEO Surveyor misyonu da iç Güneş Sistemi’ndeki riskli alanları taramak için tasarlandı.

Araştırmanın sonuçları, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı.