70 yaşındaki adamın tam 168 çocuğu var
- İngiltere'de 70 yaşındaki bir adamın 168 çocuğa biyolojik babalık yapması; hastalık, genetik mutasyon ve etik riskler nedeniyle tartışma başlattı.
- Uzmanlar, denetimsiz bağışların nafaka ve miras gibi hukuki yükümlülükler ile biyolojik akrabalık riskleri doğurabileceği uyarısında bulundu.
- Sperm bağışının Türkiye'de yasal olmadığı hatırlatıldı.
Clive Jones adlı 70 yaşındaki emekli matematik öğretmeninin sosyal medya üzerinden ücretsiz sperm bağışı yaparak 12 yılda 168 çocuğun biyolojik babası olduğunu iddia etmesi İngiltere’de tartışma yarattı. Uzmanlar, klinik dışı bağışların sağlık ve hukuk açısından ciddi riskler taşıdığı konusunda uyardı.
12 yılda ülkeyi dolaşarak bağış yaptığını söyledi
İngiltere’de yaşayan Clive Jones, sosyal medya üzerinden anne olmak isteyen kadınlarla iletişime geçerek ücretsiz sperm bağışı yaptığını ve bu yöntemle 168 çocuğun dünyaya gelmesine katkı sağladığını ileri sürdü.
Jones’un bağış sürecini sosyal medya grupları üzerinden yürüttüğü ve taleplere göre farklı şehirlerde bağış yaptığı aktarıldı.
“Sadece insanların çocuk sahibi olmasına yardımcı olmak istedim”
Jones, bağış sürecine ilişkin motivasyonunu şu sözlerle anlattı:
“Bazı bağışçıların sadece insanlarla cinsel ilişkiye girmek istediği anlaşılıyordu. Bu kesinlikle bana göre değildi. Ben sadece insanların hamile kalmasına yardımcı olmak istedim.”
Bağış sürecinde kadınlardan yumurtlama dönemini testlerle doğrulamalarını istediğini belirten Jones, yöntemin basit şekilde yürütüldüğünü ifade etti.
Uzmanlar: Klinik dışı bağışlar ciddi risk taşıyor
Uzmanlara göre denetimsiz sperm bağışı enfeksiyon bulaşması başta olmak üzere önemli sağlık riskleri barındırıyor. Human Fertilisation and Embryology Authority (HFEA) kuralları dışında yapılan bağışların tıbbi güvenlik süreçlerinden geçmediği vurgulandı.
Rowland Rees, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Düzenli kliniklerde bağışlanan spermler; HIV, hepatit, sifiliz ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar için taranır. Jones gibi bireysel bağışçılarda bu taramalar yoktur.”
Yaş faktörü genetik riski artırabilir
Ravina Bhanot, sperm bağışında yaş faktörünün önemine dikkat çekerek erkeklerde yaş ilerledikçe genetik mutasyon riskinin arttığını belirtti.
Bu durumun:
- Düşük riskini artırabileceği
- Otizm ve şizofreni gibi hastalık risklerini yükseltebileceği
ifade edildi.
168 kardeş riski etik tartışmaları gündeme getirdi
Uzmanlar, tek bir bağışçının çok sayıda çocuğun biyolojik babası olmasının ilerleyen yıllarda biyolojik akrabalık riskleri doğurabileceğine dikkat çekti.
Bu durumun çocukların birbirlerini tanımadan evlenmeleri gibi etik ve biyolojik sorunlara yol açabileceği belirtildi. Uzmanlara göre ideal bağış sınırı genellikle en fazla 10 aile ile sınırlı tutulmalı.
Hukuki sorumluluklar gündeme gelebilir
Natalie Gamble, klinik dışı sperm bağışlarında bağışçının bazı durumlarda çocuğun yasal babası sayılabileceğini belirtti.
Bu durumun:
- Nafaka yükümlülüğü
- Miras hakkı
- Velayet davaları
gibi hukuki sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Türkiye’de sperm bağışı yasal değil!
Türkiye’de ise sperm bağışı uygulamaları Sağlık Bakanlığı mevzuatı kapsamında sıkı şekilde düzenleniyor. Mevcut yönetmeliklere göre sperm bağışı Türkiye’de yasal olarak uygulanmıyor.
