Evrenin en büyük yıldızlardan biri patlamanın eşiğinde

• İçine milyonlarca Güneş sığabilecek büyüklükteki WOH G64, evrenin bilinen en büyük yıldızlarından biri olarak kabul ediliyor.
• Yıldızın "Kırmızı Üstdev" aşamasından, patlamanın habercisi olan kararsız "Sarı Üstündev" evresine geçmesi geri sayımın başladığını gösteriyor.
• Sadece 5 milyon yaşında olmasına rağmen devasa kütlesi nedeniyle yakıtını tüketen yıldız, yaşam döngüsünün sonuna geldi.
• Gerçekleşecek süpernova patlamasının, Dünya'dan haftalarca sürecek dolunay parlaklığında bir ışık kaynağı olarak izlenebileceği öngörülüyor.

Güneş sistemini yutabilecek devasa bir kütle

WOH G64, sıradan bir yıldızın çok ötesinde, "hiperdev" kategorisinde yer alan nadir bir gökcismi. Yıldızın boyutları, Güneş sistemi ile kıyaslandığında ürkütücü bir tablo ortaya koyuyor. İçine milyonlarca Güneş sığdırabilecek kapasitede olan bu dev, eğer bizim sistemimizin merkezinde olsaydı; Merkür, Venüs, Dünya, Mars ve Jüpiter’i anında yutar, dış katmanlarıyla Satürn’ün yörüngesine kadar ulaşırdı.

Bu devasa kütle, 160 bin ışık yılı uzaklıkta olmasına rağmen galaksimiz dışındaki bir sistemde yüzeyi detaylıca fotoğraflanabilen ilk yıldız olma unvanını da beraberinde getirmişti.

"Hızlı yaşa, erken öl" denklemi

Yıldız evriminde kütle arttıkça, yaşam süresi radikal bir şekilde kısalıyor. WOH G64, bu kuralın en somut örneğini teşkil ediyor. Yaklaşık 4,6 milyar yaşındaki Güneşimiz henüz yolun yarısındayken; WOH G64, sadece 5 milyon yaşında olmasına rağmen eceliyle yüzleşmekte.

Kütlesini dengede tutabilmek için merkezindeki nükleer yakıtı çok büyük bir hızla tüketen yıldız, artık dengesini tamamen kaybetmiş durumda.

Patlama öncesi geri sayım: Gözlemlenen anomaliler

2014 yılından bu yana yürütülen teknik takipler, yıldızda geri dönüşü olmayan üç büyük değişim saptadı. İlk olarak yıldız, "Kırmızı Üstdev" aşamasından, patlamanın habercisi olan istikrarsız "Sarı Üstündev" evresine geçti.

Bu süreçte dış katmanlarını devasa toz bulutları halinde uzaya fırlatmaya başlayan dev yıldız, adeta üzerindeki ağır yükü atarak merkezindeki çöküşü hızlandırdı. Savrulan bu maddeler yıldızın etrafında yoğun bir sis perdesi oluşturarak parlaklığını azaltsa da, içerideki enerjinin bir süpernova patlamasına hazırlandığı belirtiliyor.

Gökyüzünde yeni bir fener: Süpernova senaryosu

Araştırmacılar, WOH G64’ün yanında yer alan ve yerçekimsel etkisiyle dev yıldızı sarsan gizli bir eşlikçi yıldızın varlığını da doğruladı. Bu ikili etkileşimin, kaçınılmaz sonu daha da öne çektiği düşünülüyor. Patlama gerçekleştiğinde, gökyüzünde haftalarca sönmeyecek ve dolunay parlaklığına ulaşabilecek bir ışık kaynağı belirecek.

Bu tarihi olay, bilim insanlarına ağır elementlerin evrene nasıl yayıldığını incelemek için eşsiz bir laboratuvar sunarken, insanlık için de gökyüzünde unutulmaz bir görsel şölen anlamına gelecek.