Filistinli esirler yeraltı cezaevinde işkence görüyor

• The Guardian, İsrail’in “Rakefet” adlı yeraltı hapishanesinde Filistinlileri insanlık dışı koşullarda tuttuğunu belgeledi.
• Avukatlar, hiçbir suçlama yöneltilmeden tutulan en az iki sivilin varlığını doğruladı.
• 1980’lerde kapatılan hapishane, aşırı sağcı Bakan Ben-Gvir’in emriyle 2023’te yeniden açıldı.
• İnsan hakları örgütleri, “savaş bitti ama işkence devam ediyor” diyor.

Guardian’ın özel haberine göre, İsrail, Gazze’den gözaltına aldığı onlarca Filistinliyi, yer altında bulunan “Rakefet” adlı gizli hapishanede tecrit ederek tutuyor. Filistinliler aylarca gün ışığı görmeden, yetersiz gıda ve tıbbi bakım koşullarında, ailelerinden tamamen izole bir biçimde hapsediliyor.

İsrail İşkenceye Karşı Kamu Komitesi’nin (PCATI) avukatları, gözaltına alınanlar arasında suçlama yöneltilmemiş sivillerin de bulunduğunu açıkladı. Bunlar arasında bir hemşire ve 18 yaşında bir yiyecek satıcısı da yer alıyor.

Yeraltı hapishanesi yeniden açıldı

1980’lerin başında açılan Rakefet Hapishanesi, insanlık dışı koşulları nedeniyle yıllar önce kapatılmıştı. Ancak aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından hapishaneyi yeniden faaliyete geçirdi.

Hücrelerin tamamı yeraltında bulunduğu için tutuklular doğal ışıktan tamamen mahrum kalıyor. Hapishane, geçmişte yalnızca 15 yüksek güvenlikli mahkûm için tasarlanmışken, bugün yaklaşık 100 Filistinli burada tutuluyor.

“Benzersiz bir işkence biçimi”

PCATI Direktörü Tal Steiner, Rakefet’teki koşulların “bilinçli olarak korkunç” olduğunu söyledi:

“İnsanları aylarca gün ışığı görmeden yer altında tutmak psikolojik ve fiziksel olarak yıkıcı. Bu, işkencenin yeni biçimi.”

— Steiner

Steiner, yeraltında tutulmanın uyku ritmini, D vitamini üretimini ve temel biyolojik işlevleri bozduğunu; bunun da insan sağlığı üzerinde kalıcı etkilere yol açtığını vurguladı.

“Neredeyim ve neden buradayım?”

Avukatlar Janan Abdu ve Saja Misherqi Baransi, ilk kez ziyaret ettikleri iki tutuklunun da aylardır hiçbir yargılama süreci olmaksızın yer altında tutulduğunu aktardı. Hemşire olan tutuklu, “Neredeyim ve neden buradayım?” diyerek görüşmeye başladı. Genç yiyecek satıcısı ise, “Tutuklandığımdan beri gördüğüm ilk kişi sensin” dedi.

Mahkûmlar, avukatlara dayak, köpek saldırısı, boğulma hissi, açlık ve kötü hijyen koşullarıyla karşı karşıya kaldıklarını anlattı.

İsrail Yüksek Mahkemesi, geçen ay, devletin Filistinli tutukluları yeterli gıdadan mahrum bıraktığını kabul etti. Ancak hükümet, hapishanelerdeki koşulların “hukuka uygun” olduğunu savunuyor.

The Guardian’ın ulaştığı İsrail Cezaevi Servisi (IPS), Rakefet’teki tutukluların kimliğiyle ilgili soruları yanıtsız bıraktı. PCATI ise, “Gazze’deki savaş bitti ama Filistinliler hâlâ savaş hukukuna dayalı şiddet koşullarında tutuluyor” açıklamasını yaptı.