Fransa’da siyasi kriz borç riskini büyütüyor

• Fransa’daki siyasi istikrarsızlık, yatırımcı güvenini sarsarak bankacılık hisselerinde son bir haftada 15 milyar avroluk kayba yol açtı.
• Fransız devlet tahvillerinde risk primi 2012 borç krizinden bu yana en yüksek seviyelere çıktı, faiz yükü hızla artıyor.
• Ülkenin 3,2 trilyon avroluk kamu borcu ve yüzde 5,5’lik bütçe açığı, Avrupa finans sisteminde yeni bir krizin tetikleyicisi olabilir.

8 Eylül’de Bayrou hükümetinin güven oylamasına gitmesi ekonomide yeni bir belirsizlik dalgası yaratırken, borç sorununun özellikle Fransız bankacılık hisseleri üzerinde baskı kurduğu görülüyor.

BNP Paribas, Societe Generale ve Credit Agricole hisseleri son bir haftada yaklaşık yüzde 8 değer kaybederken bu kayıp şirketlerin toplam piyasa değerinde 15 milyar avroya ulaştı. CAC 40 endeksinde yaşanan düşüşün beşte birini bu üç banka oluşturdu.

Tahvil piyasaları borç maliyetini artırıyor

Fransa’nın kamu maliyesini kontrol altına almakta zorlanması, Ukrayna savaşı ve ticaret gerilimlerinin büyümeyi baskıladığı bir dönemde tahvil piyasalarında sert satışlara yol açıyor. Fransız devlet tahvillerinde Almanya’ya karşı risk primi 12 ayda 40 baz puandan 80 baz puanın üzerine çıkarak 2012 borç krizinden bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.

Ülkenin büyüme oranı 2025’in ikinci çeyreğinde yüzde 0,1’de kaldı. Durgunluk eşiğindeki ekonomi için yüksek borç yükü yönetilebilir olmaktan uzaklaşıyor. Fransa’nın kamu borcu 3,2 trilyon avroya ulaşarak avro bölgesi toplamının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.

Artan faiz yükü bütçeyi zorluyor

Fransa’da bu yılın ilk yarısında faiz ödemeleri 52 milyar avroya yükselirken bu tutar ülkenin eğitim bütçesinin neredeyse yarısına denk geliyor. 2026’da borç faizlerinin 120 milyar avroya çıkması bekleniyor. Bu rakam, toplam vergi gelirlerinin yüzde 15’ine karşılık geliyor.

Bütçe açığı ise yüzde 5,5 seviyesinde bulunuyor. Bu oran Avrupa Birliği kurallarının öngördüğü yüzde 3 eşiğinin oldukça üzerinde.

Siyasi zeminde çıkmaz

Fransa’da sağ partiler, “Brüksel’in dayattığı kemer sıkma politikalarına” karşı çıkarken, mali disiplinin sağlanması için gerekli adımların atılması neredeyse imkansız hale geliyor.

İki yıldan kısa sürede beş başbakanın değişmesi ve parlamentonun yasama süreçlerinde tıkanıklık yaşaması, piyasalarda uzun vadeli belirsizliği artırıyor.

Carrefour Üst Yöneticisi Alexandre Bompard da siyasi belirsizlik ortamının ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Ekonomistler ise kredi talebinin düşebileceği, temerrüt riskinin artabileceği ve bankaların düşük değerlemelerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.