Gana kölelik için tazminat çağrısı içeren BM tasarısı hazırlıyor

• Gana, Atlantik köle ticaretinin insanlık tarihinin en ağır suçu olarak tanınmasını isteyen bir BM tasarısı hazırladı.
• Tasarı, kölelik ve sömürgecilik nedeniyle tazminat ve hesap verebilirlik çağrısı içeriyor.
• Girişimin Afrika ve Karayip ülkelerinden geniş destek alması bekleniyor.
• Bazı Avrupa hükümetleri ise yüzyıllar önceki olaylar için günümüz devletlerinin sorumlu tutulamayacağını savunuyor.

Gana, Atlantik köle ticaretinin insanlık tarihindeki en ağır suçlardan biri olarak tanınmasını ve bunun sonuçlarına ilişkin tazminat mekanizmalarının tartışılmasını öngören bir tasarıyı Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na sunmaya hazırlanıyor.

Gana Dışişleri Bakanlığı, söz konusu tasarının Genel Kurul gündemine bu ay içinde getirilebileceğini ve uluslararası alanda geniş destek bulabileceğini açıkladı.

Tasarı, Atlantik köle ticaretinin ölçeği, uzun süre devam etmesi, yasal olarak desteklenmesi ve kalıcı etkileri nedeniyle insanlık tarihindeki en ağır suçlardan biri olarak tanınmasını amaçlıyor.

Afrika’nın tarihi adalet arayışı güçleniyor

Gana’nın girişimi, Afrika ülkelerinin kölelik ve sömürgecilik döneminde yaşanan tarihi adaletsizliklerin uluslararası alanda tanınması için yürüttüğü diplomatik çabaların yeni bir aşaması olarak değerlendiriliyor.

Tasarıyla köleliğin yalnızca tarihsel bir olay olarak değil, günümüze kadar süren küresel sonuçları olan bir suç olarak kabul edilmesi hedefleniyor.

Gana hükümeti, girişimin geçmişte yaşanan acıları yeniden gündeme getirmek için değil, tarihsel gerçeklerin kabul edilmesi ve yaraların iyileştirilmesi için yapıldığını vurguladı.

Avrupa’dan itiraz gelebilir

Girişimin Afrika ve Karayip ülkelerinden güçlü destek alması beklenirken bazı Avrupa ülkelerinin tasarıya mesafeli yaklaşabileceği belirtiliyor.

Bu ülkelerdeki bazı yetkililer, yüzyıllar önce gerçekleşen olaylardan günümüz hükümetlerinin hukuki olarak sorumlu tutulamayacağını savunuyor.

Gana ise tasarının amacının eski tartışmaları yeniden alevlendirmek değil, tarihi gerçeklerin kabul edilmesini sağlamak olduğunu ifade ediyor.

Afrika Birliği ve Karayip ülkeleri destek veriyor

Afrika Birliği liderleri, Şubat ayında düzenlenen zirvede kölelik ve sömürgecilik döneminde yaşananların insanlığa karşı suç veya soykırım olarak tanımlanıp tanımlanamayacağına ilişkin bir çalışmayı ele aldı.

Birliğe üye 55 ülke, tarihsel adalet, hakikat, anma ve tazminat konularında ortak bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ayrıca Karayip Topluluğu ülkelerinin de Gana’nın hazırladığı tasarıyı desteklemesi bekleniyor.

Afrika ve Karayip ülkeleri arasında ayrıca kölelik ve sömürgecilik için uluslararası bir tazminat mahkemesi kurulması gibi seçeneklerin de tartışıldığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre söz konusu tasarı kabul edilirse, kölelik ve sömürgecilik döneminin uluslararası hukuk ve diplomasi açısından yeniden değerlendirilmesine yol açabilecek önemli bir adım olabilir.